تبلیغات
جنگل،زیباترین جلوه طبیعت (حفظ و نگهداری آن وظیفه همگانی است) - مطالب ابر جنگل های شمال
جنگل،زیباترین جلوه طبیعت (حفظ و نگهداری آن وظیفه همگانی است)
بیا تا گل برافشانیم و........ فلک را سقف بشکافیم و طرحی نو دراندازیم
صفحه نخست       پست الکترونیک          تماس با ما              ATOM            طراح قالب
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ :علی امیدی
مطالب اخیر
نویسندگان
متاسفانه عدم اطمینان های ناشی از تغییرات اقلیم، ریسک های آفات و بیمارهای و حوادثی نظیر آتش سوزی و سیل و برف های سگین در ایام یرمای زورس پاییزه و سرمای دیررس بهاره را  در جنگل های شمال افزایش داده است. در مقابل آنچه طبیعت، هم اکنون به ما تحمیل می کند. به نظر می رسد به جای فعال تر شدن، خصوصا در زمین های احیائی و حفاظتی، هنوز تا نقطه اید آل فعالیت زیادی داریم و حتی از سالهای گذشته نیز، بتدریج فاصله می گیریم!.چرا؟
مثلا در احیاء جنگل های شمال، توانمندی گذشته، بتدریج کم تر می شود، گویا با بازنشسته شدن کارکنان قدیمی، تجارب سنوات گذشته سازمان به باد فراموشی سپرده می شود. الان پیدا کردن نقطه ای از اراضی جنگلی که بدست مامورین جنگلبانی، در مدت چندساله به خوبی احیاء شده باشد را به سختی می توان پیدا کرد. ولی می توان از گذشته های دور نقاط موفق احیائی را آدرس داد.
لذا فعالیت های احیائی سال های اخیر، نیازمند بازنگری جدی است. هم در حوزه مدیریت و هم در حوزه اجرایی. احیاء هم بصورت مصنوعی(جنگلکاری) مدنظر است و هم بصورت قرق جنگل های طبیعی که نتیجه آن ایجاد زادآوری جنگل و رویش نهال های جوان در سایه درختان مادری هستند.
بنابراین در مقابل عدم اطمینان های ناشی از تغییرات اقلیم و فاکتورهای تحمیلی محیط زیسن می بایست عدم اطمینان های اقدامات خود را کاهش داده و به صفر برسانیم. باید تمام فعالیت های ما و اقداماتی که برایش اعتبارات هزینه می شود، وقت  و نیرو و امکانات گذاشته می شود نتیجه ای عینی و ملموس در عرصه بدهد تا مردم آنها را ببینند و به مدیریت منابع طبیعی توسط ما جنگلبانان اعتماد کنند. مطمئنا این اعتماد فرهنگ منابع طبیعی را تقویت می کند.






نوع مطلب : یادداشت ها و تحلیل های شخصی، 
برچسب ها : عدم اطمینان، ریسک، احیاء، حفاظت، جنگلکاری، جنگل های شمال،
لینک های مرتبط :
          
پنجشنبه 4 آذر 1395
از زمان صدور دستور حکومتی و شرعی رهبر معظم انقلاب مبنی بر تقویت اقتصاد مقاومتی، بر همه دستگاه های دولتی و غیر دولتی و آحاد مردم فرض است که برای بقاء تولید و اشتغال در این زمان حساس منطقه ای، بیش از پیش تلاش نماییم. قطع یقین آنانی که به فرموده رهبری معظم لبیک گفته و به موقع دست بکار شدند در آینده سربلند و وباعث افتخار کشور خواهند شد و بقیه....؟!
اما اقتصاد مقاومتی در مدیریت منابع طبیعی یعنی بهره برداری اصولی از منابع خدادادی مشروط به پایداری منابع و تضمین حفاظت و احیاء.
بهره برداری از جنگل های شمال در جنگل های تولیدی مانند همه کشورهای دنیا، می تواند در بخش تولید چوب نیز فعال و پابرجا باشد. چون طبیعت دوگانه برش بر اساس علم جنگلداری اقتضاء می کند که بهره برداری در خدمت پرورش جنگل باشد و بخشی از نیاز های کشور را تامین نماید.
اگر بهره برداری متوقف شود، اصلاح جنگل نیز متوقف می شود و نهایتا رویش جنگلهای شمال به صفر می رسد و چون دام در جنگل های شمال وجود دارد قطع یقین، کمتر از چند دهه، رویش اکثر نقاط جنگل به کمتر از صفر می رسد، ابتدا جنگل های شمال شبیه زاگرس شده و کم کم به بیابان تبدیل می شوند.
در حال حاضر نیز رویش در بعضی از جنگل های شمال، مانند جنگل هایی که بدون بهره برداری طرح های جنگلداری هستند(یعنی از ابتدا دارای تنفس بهره برداری بوده اند) دارای رویش کمتر از صفر هستند.
گروهی از متخصصین جنگل و یا افراد غیر متخصص و احساسی، بعضی از مسائل موجود از قبیل خشک شدن راش ها،ازدیاد آفات و امراض و خشکسالی و تنش های محیطی را به بهره برداری مجریان طرح های جنگلداری ربط می دهند. در حالیکه این افراد باید بدانند مسائل مذکور متاثر از تغییرات اقلیم و پدیده گرمایش زمین است که در کنفرانس 2015 پاریس، همه کشورهای جهان به افزایش دمای اتمسفر کره زمین به 2 درجه سانتیگراد اتفاق نظر دارند و افزایش دما همچنان ادامه دارد. بنابراین تغییر اقلیم مسائل زیادی را با خود بهمراه دارد. اتفاقا یکی از راه های سازگاری و مدیریت جنگل در خصوص تغییر اقلیم، بهره برداری هدفمند است. چون بهره برداری ابزاری برای عبور جنگل از بحران تغییرات اقلیمی است که همه جای دنیا در جنگل های تولیدی استفاده می شود ولی در کشور ما متاسفانه متوقف می گردد!!!.
بعنوان یک متخصص بسیجی با شجاعت اعلام می دارد که بهره برداری اصولی از جنگل های شمال(در چارچوب طرح جنگلداری و قوانین و مقررات) پیروری از اقتصاد مقاومتی است و به هیچ وجه ممکن تخریب کننده منابع طبیعی نیست.
بهره برداری از جنگل فقط تولید چوب نیست بلکه کلیه خدمات و تولیدات از جنگل از قبیل گردشگری(اکوتوریسم)، تولید آب، گیاهان داروئی، زنبورداری و..در صورتیکه در خدمت احیاء و حفاظت جنگل باشند(یعنی هزینه پایداری جنگل را تامین نمایند) مصداق هایی از اقتصاد مقاومتی هستند که دولتمردان کشور می بایست این فرصت های جهاد برای اقتصاد ملی را از دست ندهند.
بنظ رمی رسد که دولتمردان عزیز، فرمایش حضرت آقا در مورد تخریب جنگل ها را به معنی حدف استعدادهای خدادادی اقتصاد مقاومتی در منابع طبیعی درک نموده اند. اگر اینچنین است بهتر است که فقط یکبار دولتمردان، حرف متخصصین جنگلداری ایران را نیز بشنوند.




نوع مطلب : یادداشت ها و تحلیل های شخصی، 
برچسب ها : توقف بهره برداری، رهبر معظم انقلاب، اقتصاد مقاومتی، جنگل های شمال، تولید، اشتغال،
لینک های مرتبط :
          
جمعه 7 آبان 1395

یکی از شاخص های اصلی مدیریت ایده آل جنگل، سطح تحت اجرای طرح های جنگل داری است.

مشکل فعلی مدیریت جنگل ها ی شمال خصوصا در گیلان، کاهش تدریجی سطح طرح های جنگلداری است، چالشی که بعد از اجرای مصوبه دولت(طرح بهینه سازی پایش و حفاظت از جنگل ها) شتاب بیشتری بخود گرفته است.

چند دلیل باعث بوجود آمدن این وضعیت شده است که عبارتند از:

1-تک محصولی طرح های جنگلداری(اتکاء درآمد وابسته به چوب) که باعث عدم انعطاف پذیری برنامه ریزی طرح های جنگلداری شده است.

2-کاهش اعتبارات مورد نیاز بسترسازی اجرای طرح جنگلداری(طرح ساماندهی) و تقریبا توقف طرح مذکور در سالهای اخیر

3-عدم تصمیم سازی و تصمیم گیری در اتخاذ گزینه های بهینه توسط مراجع تصمیم گیری سازمان جنگلها جهت برون رفت از وضعیت بحرانی موجود

4-عدم همراهی تئوری پردازان علم جنگل و مراجع مسئول تحقیق و پژوهش مربوط به جنگلداری جهت هم فکری و همراهی با سازمان جنگلها(انتقاد و نقدهای مسئولانه)

متاسفانه دو مسئله افراط و تفریط در تعیین هدف کسب درآمد طرح های جنگلداری و بهره برداری اصولی، مانع از تحقق اهداف سازمان(احیاء،حفاظت و استقرار تجدید حیات و نسل های بعدی جنگل) گردیده است.

در دهه های گذشته تا اواخر دهه 80 ، برداشت چوب از جنگل های شمال ، عملا بعنوان تنها محصول قابل استحصال برنامه ریزی و اجرا گردید و در بعضی نقاط افراط در برنامه ریزی برداشت به تخریب جنگل منجر شد. هرچند که بتدریج با اصلاح قوانین، شرایط برداشت محدود تر گردید.

در دهه90 تفکر منتقدان برداشت چوب، به توقف کامل برداشت چوب تکیه دارد و بعضی ها طرح تنفس را مطرح می نمایند. گروهی از این افراد، بهره برداری غیر چوبی را بعنوان عامل کسب درآمد جهت مدیریت جنگل مطرح می کنند. این گروه که علیرغم عدم ارائه پایلوت موفق با موضوع مذکور در شمال، با اطمینان از اجرای تفکر خود صحبت می کنند.

بنده و خیلی از همکاران اجرایی(کارشناسان با تحصیلات تخصصی جنگلداری و  عملا کارکرده و دارای پژوهش های میدانی) به این مسئله اعتقاد راسخ داریم که تفکر حاکم بر دهه های گذشته یعنی تفکر افراطی برداشت چوب، بدلایل متعدد دارای اشکالات فراوان بوده و خوشبختانه با  مصوبه سال92 دولت کنترل و مهار گردید. اما تفکر دوم یعنی اتکاء درآمد جنگل به بهره برداری غیر چوبی(تفکر تفریطی عدم برداشت چوب)، به مراتب خطرناک تر از برداشت چوب است. خصوصا آنکه فاقد طرح های پایلوت موفق هست.

بنظر می رسد که این تفکر آمرانه و در فضای متاثر از تبلیغات ضد برداشت چوب، بصورت کاملا احساسی  مطرح شده و ظاهرا برای مسئولین محترم نیز جذاب است.

نظر ما کارشناسان (نه کارشناسان پشت میزی و خاک جنگل نخورده) این است که اعتدال، بهترین حالت مدیریت در هر

وضعیتی است.خصوصا در وضعیت موجود که بهره برداری جنگل در مرحله گذار از برداشت زیاد به بهره برداری منطقی و معتدلانه بسر می برد. تلفیق برداشت چوب با سایر بهره برداری های قابل استحصال، کلید برون رفت از بحران های اقتصادی در طرح های جنگلداری است.

بدین منظور پیشنهاد می گردد:

1-طرح های جنگلداری موجود که برنامه ریزی برداشت چوب دارند مطابق طرح بهینه سازی ، پایش و بهره برداری جنگل، برداشت چوب با اهداف جنگلشناسی(احیاء،زادآوری و حفاظت) داشته باشند و برنامه تکمیلی بهره برداری  متکی به استعداد های غیر چوبی در محدوده طرح های در حال اجرا تهیه و اجرا گردد. تا از این طریق درآمد طرح تامین گردد.

2-طرح های موجود تهیه شده که برای مطالعات آنها هزینه و زمان صرف شده است، با انجام مطالعه تکمیلی و الحاق بهره برداری چند منظوره(چوب و غیر چوب)، تغییر ماهیت داده و آماده اجرا گردند.

3-طرح های جدید با ماهیت بهره برداری چند منظور(چوب و غیرچوبی منطبق با استعدادهای حوزه آبخیز) تهیه و اجرا گردند. مهمتر آنکه حوزه طراحی، بجای سری، ترجیحا به حوزه آبخیز تعمیم داده شود حتی دامنه برداشت های غیر چوبی به بخشی از اکوتون جنگل و مرتع و مراتع نیز قابل گسترش است.

4-با جذب حداکثری مساعدت گروه های جنگلداری دانشگاه های فعال ایران و حتی محققین ایرانی و غیرایرانی خارج از کشور و مراکز تحقیقاتی زیرمجموعه وزارت جهاد کشاورزی، بستر مناسبی با محوریت بهره برداری از جنگل های شمال ایجاد و با بهره گیری از نتایج تحقیقاتی و تجربیات گذشته، آینده بهتر با تئوری پردازی های موثر و کارا  ترسیم گردد.

5-دستورالعمل های تهیه طرح جنگلداری بمنظور تحقق بندهای 1و2و3 نیازمند تغییر و اصلاح فوری است.





نوع مطلب : یادداشت ها و تحلیل های شخصی، 
برچسب ها : طرح تنفس، بهره برداری، برداشت چوب، جنگل های شمال، چندمنظوره، توقف بهره برداری،
لینک های مرتبط :
          
جمعه 25 تیر 1395

       جنگل های شمال، بدلیل استقرار در نیمرخ شمالی البرز و همجواری با دریای خزر از اقلیم مرطوب و معتدل برخوردار بوده و از دیرباز به تکامل عناصر رویشی اکوسیستمی رسیده است. درختان بعنوان عالی ترین عنصر رویشی پوشش گیاهی، ازگونه های متعدد در قسمت های مختلف کوهستانی و جلگه ای شمال رویش می کنند و مطابق نیازهای اکولوژیک در بخش های مختلف از حیث شرایط مورفولوژی عرصه های جنگلی همچون شیب، جهت و ارتفاع از سطح دریا، تعداد خاصی از گونه های جنگلهای شمال بدلیل سهولت در زادآوری ، رویش وتضمین  استمرار حیات جنگل، قابلیت تولید مکانیکی و بهره برداری صنعتی را دارند.

 گونه هایی از قبیل راش ، ممرز، افرا ،توسکا ، خرمندی و انجیلی دارای ویژگی مذکور بوده و بعلت دارا بودن تراکم قابل قبول در واحد سطح جنگل قابل برنامه ریزی در طرحهای جنگلداری بمنظور بهره برداری اصولی، در قالب روشهای تعریف شده جنگلداری وشیوه های مرسوم جنگل شناسی خصوصا" روش دانه زاد ناهمسال و نظام جنگلداری تک گزینی با شیوه های جنگل شناسی تک گزینی می باشند از اینرو از سال 1338 ، بهره برداری از جنگل درچارچوب طراحی وبرنامه ریزی طرحهای جنگلداری بعنوان الزام قانونی اعلام وطی پنجاه و اندی سال به مرحله اجرا درآمده است اما اجرای طرحهای جنگلداری در ایران مانند سایر نقاط دنیا با تجارب تلخ وشیرین همراه بوده و به مرور زمان اتخاذ تصمیمات کارشناسی در جهت حفظ پایداری جنگل به سمت تکامل بیشتر پیش رفته است بدین صورت که در ابتدا روشهای متمرکز بهره برداری از طریق قطع های یکسره ، نواری وتک گزینی های گروهی و به گزینی ها به تبعیت از الگوهای جنگلداری و جنگلشناسی کشورهای اروپایی رایج گردید و بتدریج که آثار منفی بهره برداری های متمرکز آشکار گردید. بهره برداری از جنگلها باهدف سرپا نگهداشتن نظام اجرایی طرحهای جنگلداری و همچنین حفظ جنگلها به سمت بهره برداری های غیرمتمرکز سوق داده شد بویژه آنکه در دهه هشتاد تک گزینی نزدیک به طبیعت یا همگام با طبیعت جایگزین تک گزینی سنتی یا کلاسیک گردید به تبعیت از الگوی بهره برداری غیرمتمرکز وتوجه به حفاظت بیشتر جنگل ، میزان برداشت از جنگلها کمتر شد و رویکرد مذکور باعث کاهش درآمد در طرحهای جنگلداری شده ، درنتیجه پاسخگوی هزینه های احیایی، حفاظتی و اجرای سایر پروژه های تعریف شده در طرحهای مصوب یا تهیه شده نبوده و بسیاری از طرحهای جنگلداری امکان اجرا در دوره بهره برداری جدید را پیدا نکردند وحتی طرحهای جنگلداری در دست اجرا نیز به موانع کمبود اعتبار برخورد نموده و متوقف مانده اند، بنحویکه در مجموع 261 طرح جنگلداری استان گیلان ، هم اکنون تنها 95 طرح در مرحله اجرا قرار دارند وحتی وضعیت بعضی از طرحهای درحال اجرا نیز مناسب نبوده و ازچشم انداز روشنی در ادامه روند اجرا برخوردار نیستند. لذا بنابرآنچه توصیف گردید می توان نتیجه گیری نمود که با اتخاذ سیاست کاهش برداشت چوب از جنگلهای تولیدی ( که اتفاقا" سیاست بسیار مناسبی برای حفظ جنگلهای شمال می باشد ) ، در صورتی که امکان بهره برداری از سایر استعدادهای طرحهای جنگلداری فراهم نگردد ، احتمال اضافه شدن طرحهای جنگلداری در دست اجرا بسیار ضعیف بوده ، بعبارتی دیگر در خوشبینانه ترین حالت می توان گفت که از 565 هزار هکتار جنگلهای استان گیلان حدود 50 درصد عرصه های جنگلی خارج از طرحهای جنگلداری قرار دارند. از طرفی دیگر ، بدلیل آنکه جنگلهای استان جزء جنگلهای کهنسال بوده و معمولا" در همه نقاط جنگلهای طبیعی ، درختان با تنه های آسیب دیده و آفت زده ، بیمار یا معیوب وجود دارد بنابراین مستعد افتادن یا ریشه کن شدن هستند مضاف بر اینکه گاها" بادهای شدید نیز باعث ایجاد خسارت به جنگل وحتی ریشه کن شدن درختان سالم نیز می گردد. بنابراین همیشه جنگلهای استان دارای درختان ریشه کن وتنه های شکسته درختان هستند که بهترین حالت حداکثر بهره وری از این نوع درختان ، برداشت درختان ریشه کن جهت رفع نیاز بازار چوب داخلی می باشد. چون در صورت عدم برداشت درختان ریشه کن وتنه های آسیب دیده ، ممکن است این درختان محل شیوع و تمرکز آفات و امراض شده و موجبات طغیان آفات و امراض فراهم گردد در نتیجه خسارات بعدی به جنگل مضاعف خواهد بود.
 پس ضرورت داردکه درختان ریشه کن و توده های شکسته اشجار جنگلی در صورت قابل توجه بودن در واحد سطح، برداشت شوند.




نوع مطلب : یادداشت ها و تحلیل های شخصی، 
برچسب ها : ریشه کن، درختان، برداشت، بادافتاده، جنگل های شمال، آفات و امراض، طرح های جنگلداری،
لینک های مرتبط :
          
دوشنبه 26 خرداد 1393

درختان راش در جنگل های شمال از جمله استان گیلان عموما"از ارتفاع 500 متر تا حد نهایی پوشش جنگلی ارتفاعات کوهستانی استقرار دارند. وجود این گونه برای ما واقعا" یک نعمت خدادادی است که به معنی واقعی قدرش را نمی دانیم. یکی از نعمات آن راز نهفته در تارهای ابریشمی و کرک هایی است که در حاشیه تمام برگ های درختان راش دیده می شود. می دانیم که بخشی از بارندگی در ارتفاعات ، به صورت مه،ابرنزدیک یا رطوبت فشرده معلق در هوا هستند که در جنگل از طریق تاج و تنه درختان بصورت دارآب به زمین می رسند.

 ابرهای نزدیک و دور موجود در هوا به دلیل فشار منفی ناشی از اثرات تارهای ابریشمی و کرک های برگ موجود در تاج پوشش انبوه و به هم پیوسته درختان راش در روی جنگل متوقف شده ، وحتی غنی و اشباع می شوند و سپس تخلیه می شوند و به کمک خاصیت ربایش جنگل از طریق داراب به کف جنگل رسیده و با توجه به خاصیت نفوذپذیری بالای خاک جنگل، به دل خاک نفوذ می نمایند.

حال اگر تصور نماییم که راش ها وجود نداشتند ابرها حرکت کرده و به ارتفاعات بالاتر می روند، یا به مناطق دیگر فرار می کنند و یا ممکن است در اثر باریدن آنها سیل های مخرب ایجاد شود.
راش ها، گل سرسبد جنگل های شمال هستند که ا
گر بصورت صحیح و اصولی مدیریت شوند ، تا علاوه بر خاصیت ها ی تولیدات چوبی و غیر چوبی، ادامه حیات جنگل را تضمین می نمایند. مطمئنا ،تخریب رویشگاه های راش نقطه عطف تخریب جنگل های شمال خواهد بود . بنابراین چه خوبست قدر راشستانهای خود را بدانیم و نسبت به ترمیم و بازسازی لکه های تخریب یافته داخل توده های جنگلهای راش، حساسیت ویژه داشته باشیم.




نوع مطلب : یادداشت ها و تحلیل های شخصی، 
برچسب ها : راش، راشستان، جنگل های شمال، تارهای ابریشمی، برگ، رطوبت، ربایش،
لینک های مرتبط :
          
پنجشنبه 1 خرداد 1393





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی