جنگل،زیباترین جلوه طبیعت (حفظ و نگهداری آن وظیفه همگانی است)
بیا تا گل برافشانیم و........ فلک را سقف بشکافیم و طرحی نو دراندازیم
صفحه نخست       پست الکترونیک          تماس با ما              ATOM            طراح قالب
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ :علی امیدی
مطالب اخیر
نویسندگان

سابقه بهره برداری از جنگلهای شمال در چارچوب طرح جنگلداری که از اواخر دهه30(1338) آغاز و بتدریج توسعه پیدا نمود، نشان دهنده اینست که به تقلید از طرح های جنگلداری اروپا، کل طرح جنگلداری با کتابچه طرح جنگلداری مصوب دهساله به مجری طرح واگذاری می شود. مجری طرح نیز بعنوان یک بخش مستقل، بر عرصه های مشمول طرح مدیریت می کند و متعهد است کلیه برنامه های طرح از قبیل حفاظت، احیاء، جاده سازی و مرمت و امور عمرانی، بهره برداری و حل مشکلات اقتصادی و اجتماعی را راسا و با نظارت ناظر طرح به انجام برساند.

با گذشت بیش از 5 دهه از اجرای طرح جنگلداری توسط مجریان طرح ها، با توجه به چالش های موجود در بهره برداری از جنگلهای شمال می توان به قضاوتی منصفانه در مورد عملکرد رویکرد مجری گری طرح های جنگلداری که تا حال حاضر رواج داشته، پرداخت.

بهره برداری، برداشت سود سرمایه جنگل یا برداشت رویش جنگل در راستای اهداف ایده آل مدیریت جنگل، خصوصا اهداف بیولوژیک به کمک طبیعت دوگانه برش درختان جنگل محسوب می شود. این قاعده به شکل ساده بدین نحو است که هر جنگلی بعد از بهربرداری:

1-سطح عرصه ثابت می ماند یا سطوح همجوار(که در طرح قبلی مغفول مانده اند) به آن الحاق می شودند.

2-تراکم و موجودی سرپای جنگل افزایش می یابد.

3-احیاء طبیعی و تکمیل کننده آن، احیاء مصنوعی در نقاط مورد برنامه با موفقیت انجام می شوند و بعنوان شرط بهره برداری های بعدی، مدنظر قرار می گیرند.

4-حفاظت فنی و فیزیکی در تمامی ابعاد انجام می شود.

5-جنگل به سمت اهداف اختصاصی و عمومی جنگلداری سوق داده می شود.

بعبارتی دیگر بعد از اولین دخالت در یک مرحله اجرای طرح جنگلداری در واحد جنگلداری(یعنی جنگل خاص)، شروط فوق بعنوان اصول اجتناب ناپذیر اجرای طرح های بعدی در آن نقطه حاکم می شوند و در صورت عدم تحقق هریک از آنها می بایست روند عادی طراحی و اجرای طرح جنگلداری متوقف گردیده و نسخه متناسب با شرایط غیر عادی جنگل طراحی و اجرا نمود.

متاسفانه از بدو اجرای طرح های جنگلداری در شمال کشور ، اجرای طرح که بهره برداری بعنوان محوری ترین فعالیت آن به شمار می رود به بخش های پیمانکاری و مجریگری واگذار گردید. از مجری طرح(خصوصی یل دولتی) که مدیریت مالی و اقتصادی آن، وابسته به تولید چوب از جنگل است نمی توان انتظار داشت که دلسوزانه خطاهای طرح جنگلداری قبلی یا فعلی را به سمتی و سویی اصلاح نماید تا برداشت  و تولید کاهش یابد. در حالی که عملا بسیاری از دخالت های ماقبل، بدلیل وجود دام(بعنوان دلیل مادر همه معلولها)، به نتایج مطلوب نرسیده در نتیجه می بایست تجدید نظر در برنامه ها اعمال شود. مثلا در طرح قبلی در قطعه خاص برش های زادآوری حفره ای زده شد و طبیعتا در 10 سال بعد(طرح تجدید نظر بعدی) قرار است که در حفرات موجود، نهالها حداقل در مرحله نونهالی مستقر شده باشند. حال، چنانچه در دخالت بعدی حفرات، فاقد نهال باشند، بنابراین شرط احیاء طبیعی عرصه که بهر برداری قبلی بخاطر آن انجام شده است تحقق نیافته، در نتیجه نباید به برداشت جدید اقدام نمود.چون دخالت جدید ما، یعنی برداشت درختان دیگر از تراکم و موجودی درختان کم نموده و اقدام تخریب جنگل محسوب می شود. اگر برنامه ریزی کتابچه، بر  برداشت جدید دلالت یا تاکید داشته باشد، مصلحت جنگل ایجاب نمی کند که بدون اضافه شدن تعداد جدید درخت یا نهال، درختانی از اندوخته اولیه جنگل برداشت شوند. در حالیکه مجری به واسطه نیاز مالی به چوب برنامه ریزی شده کتابچه طرح، توقع دارد خواسته اش تامین گردد. بنابراین نمی توان سرنوشت جنگل را بدست مجری تعیین نمود.

توضیح فوق، در واقع دلیلی است بر این مدعا که بهره برداری از جنگل های تولیدی کشور که به بسیاری از شاخص های دیگر وابستگی دارد، نباید یک امر تولیدی تلقی شود بلکه در جهت استمرار تولید، یک امر حاکمیتی محسوب می شود و مانند سایر منابع انرژی کشور همچون آب، برق می بایست در ید دولت باقی بماند و صرفا بهره برداری آن، بعد از صدور اجازه قطع به بخش های پیمانکاری واگذار گردد.

جالب اینجاست که سازمان جنگلها، ستاد مدیریت کلان خود بر امر بهره برداری( یعنی دفتر بهره برداری) را تعطیل نمود! در حالیکه پیشنهاد می گردد این دفتر، نه تنها باید احیاء شود. بلکه با تغییر در ساختار و دستورالعمل اجرایی طرحهای جنگلداری، دو بدنه دولتی و پیمانکاری برای اجرای طرح های جنگلداری ایجاد گردد. در بخش طراحی طرح های جنگلداری نیز پیشنهاد می گردد جمع آوری داده ها توسط بخش های خصوصی انجام شود و تجزیه و تحلیل  و برنامه ریزی توسط بخش دولتی طراحی گردد .

همچنین به کتابچه طرح ها نیز بصورت مطلق، نبایست نگریست. بلکه در زمان اجرا،، هرجای کتابچه با مشکلات اجرایی مواجه گردید با مدیریت بهینه و تصویب برنامه نقطه ای اصلاحی در طرح مورد نظر، امکان جنگلداری به روز در طرح ها فراهم می گردد.

شرط اجرای پیشنهادات فوق آن است که قرقبانی طرح های جنگلداری به امر حاکمیتی تبدیل شده و در راستای طرح ملی صیانت(گشت و مراقبت) یا طرح استانی حفاظت و حمایت، کلیه قرقبانان طرح از اعتبارات دولتی، حقوق دریافت نمایند تا چنانچه اگر طرح با اختلال در برنامه بهره برداری مواجهه گردید، حفاظت جنگل مختل نشود.البته تحت پوشش درآوردن قرقبانان طرح های جنگلداری توسط دولت، فواید زیادی خواهد داشت که در این مجال نمی گنجد.

در صورت عدم استقرار دفتر بهره برداری  در معاونت امور جنگلها (مستقر در چالوس)، برای تحقق امر حاکمیتی بهره برداری در جنگلهای شمال، پیشنهاد می گردد شرکت ملی بهره برداری از جنگلهای شمال ایجاد گردیده و کلیه مجریان طرح ها بعنوان پیمانکاران طرح های فعلی(نه مجریان طرح جنگلداری) ادامه همکاری داشته و با توسعه فعالیت طرح های جدید، امکان بکارگیری کنتراکترهای دیگر نیز فراهم گردد.





نوع مطلب : یادداشت ها و تحلیل های شخصی، 
برچسب ها : بهره برداری، حاکمیتی، شرکت ملی، جنگلهای شمال، حفاظت، کاهش برداشت،
لینک های مرتبط :
          
جمعه 25 دی 1394
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی