تبلیغات
جنگل،زیباترین جلوه طبیعت (حفظ و نگهداری آن وظیفه همگانی است) - سیل، پدیده ای اجتناب ناپذیر اما قابل کنترل! (قسمت سوم)، مقصرین حادثه سیل ها کدامند؟ و راهکارها و..
جنگل،زیباترین جلوه طبیعت (حفظ و نگهداری آن وظیفه همگانی است)
بیا تا گل برافشانیم و........ فلک را سقف بشکافیم و طرحی نو دراندازیم
صفحه نخست       پست الکترونیک          تماس با ما              ATOM            طراح قالب
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ :علی امیدی
مطالب اخیر
نویسندگان

از مناطق بالادست تا ارتفاعات پایین بند ، رودخانه اصلی یا دره اصلی حوزه آبخیز در شیار عمیقی بین دامنه های طرفین خود قرار دارد. درنتیجه جریان سیل قادر به آسیب وارد نمودن به کاربریهای بالاتر از سطح رودخانه نیست. ولی در همین مناطق، در حواشی رودخانه مسیل، عرصه های تقریبا هم سطح با بستر رودخانه وجود دارند که در مواقع سیل زدگی ، فوق العاده در معرض سیل قرار دارند.از آنجا که ممکن است بعضی از سیل ها دارای دوره بازگشت میان مدت و طولانی مدت باشند، متاسفانه جوامع بومی محلی، پیش بینی لازم را در مورد این نوع سیل ها ننموده، در نتیجه از قدیم الایام در عرصه های هم سطح رودخانه مبادرت به اسکان(ساخت و ساز ) و زراعت یا باغداری می نمایند.

متاسفانه این مسئله بسیار مهم در طرح های هادی مسکن روستایی روستاهای کوهپایه ای و روستاهای محاط در مناطق کوهستانی و یا شهرها نیز کمتر مورد توجه قرار می گیرد!

بنابراین مناطق هم سطح و تقریبا هم سطح حاشیه رودخانه و دره ها در مناطق کوهستانی و کوهپایه ای، مناطق ریسک پذیر از حیث سیل زدگی هستند.

شناسایی اینکه کدام دره یا رودخانه بیشتر در معرض سیل قرار دارند و حتی آشنایی و دستیابی به اطلاعات سوابق سیل گذشته و دوره های بازگشت سیل ها در هر حوزه آبخیز اصلی و فرعی رسالتی است که مدیریت بحران و حوادث غیر مترقبه استانداری و معاونت آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی می بایست آنها را به تفکیک حوزه آبخیز ها  تهیه نموده و بصورت اطلاعات ترویجی و آموزشی در اختیار مردم قرار دهند.

نکته بسیار مهم این است که در بیش از یک قرن اخیر، تمدن روستایی و شهری ایران از جمله شمال کشور،همسو با دوره صنعتی و فراصنعتی، بیشتر الگو گرفته از راحت طلبی ها و رفاه زدگی های تقلیدی وارداتی بوده (بعنی چگونه امکاناتی برای زندگی داشته باشیم،چه بخوریم.چه بپوشیم.چه بسازیم و...)، بخاطر همین کمتر به زیر ساخت های منطبق با شرایط زیست محیطی توجه داشتیم و داریم. مثلا در ساخت و سازها، هیچ توجه ای به بستر رودخانه و حریم سیل خیزی آن ننموده ایم.البته این ایراد فقط مختص ما نیست بلکه متوجه چند نسل گذشته ما نیز هست. بنابراین نیاز است تا اطلاعات آبخوان داری و آبخیزداری و مناع طبیعی خود و رفتار با طبیعت را بالا ببریم.  

جریان سیل بعد از عبور از مناطق کوهستانی و کوهپایه ای وارد دشت و جلگه می شود. طبیعتا در این قسمت عموما کاربریهای ساخته دست بشر، مانند مناطق مسکونی و مستحدثات ساختمانی، باغات و مزارع قرار دارند. حال بسته به شدت جریان سیل و باری که با خود حمل می نماید و مدت زمانی که سیل زدگی ادامه دارد، به انواع کاربریها دور و نزدیک از مسیل خسارت وارد می شود.

حفظ حریم رودخانه ها که بر اساس قانون توزیع عادلانه آب و سایر مقررات قانونی و دستورالعمل های فنی برای رودخانه ها تعریف شده است بسیار ضروری است .اما در مواجهه با وضع موجود که ساخت و سازها و کاربریهای دیگر در محدوده حریم رودخانه ها واقع هستند، حداقل کار این است که از ساخت و ساز بیشتر در این مناطق جلوگیری شود. طبیعتا طرح های هادی شهرها و روستاها نیاز به بازنگری از سوی مدیریت بحران استانداری و آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی دارند. ثانیا مهندسی رودخانه مورد توجه جدی قرار گرفته و پیش بینی های لازم برای ،پیشگیری،مقابله و کنترل و تعدیل سیلهای احتمالی می بایست برای هر حوزه ای برنامه ریزی و اجرا گردد.

سیل علاوه بر خسارات مختص به خود ، در حین وقوع، حوادث غیر مترقبه دیگر نظیر رانش،کنده شدن سطوح حاصلخیز خاک خصوصا در مراتع، تخریب پوشش گیاهی موجود و ... را  ایجاد می کند.

مهمترین نقطه برای پیشگیری و کنترل سیل کجاست؟

مهمترین نقطه برای پیشگیری و کنترل سیل، مظهر سیل است. یعنی حوزه های آبخیز بحرانی را شناسایی نموده و در بالادست آن عوامل تخریب جنگلها و بویژه مراتع را کنترل نماییم.

بیاد داشته باشیم در شمال ایران و مناطق بین البرز شمالی و جنوبی ، عمده تخریب های منابع طبیعی در مراتع و اکوتون (منطقه بین جنگل و مرتع) اتفاق اقتاده اند. ولی تصور عمومی مردم این است که بیشترین تخریب در جنگلهای شمال رخ داده است! متاسفانه شدت تخریب در مناطق مرتعی و بیشه زارهای شبه مرتعی(اکوتونها) به حدی است که در اکثر حوزه های آبخیز البرز، خطر سیل هر ساله آبخیزنشینان را تهدید می کند.  

مقصرین حوادث سیل چه کسانی هستند؟

الف گروه اول شامل ساکنین موقت و دایمی بالادست حوزه های آبخیز که مبادرت به از بین بردن پوشش گیاهی و تخریب و خاک و ایجاد تغییرات گسترده در دل طبیعت نموده اند. از قبیل جوامع بومی محلی، دامداران و خوش نشینان. همچنین ساکنین مناطق پایین دست که مبادرت به اقدام مشابه نموده اند از این این امر مستثنی نیستند.

ب-گروه دوم مسئولینی که بدون توجه به سیل خیزی حوزه های آبخیز اقدام به خدمات رسانی به مناطق بالادست نموده اند و متاسفانه مسئولین محلی مانند استاندار،فرماندار،بخشداران،نماینده مجلس،مدیران کل دستگاه های حاکمیتی و خدمات رسان و شهرداران و دهیاران و اعضاء شوراهای محلی و .. از وضعیت آسیب پذیری حوزه ها ی آبخیز تحت مسئولیت خود و بویژه از نظر سیل خیزی اطلاعاتی ندارند و فقط بعد از وقوع از حادثه خبردار شده و اگر خیلی دلسوز باشند سری به منطقه می زنند!

ج-برنامه ریزان طرح های خدمات رسان شامل مشاوران و کارشناسان تهیه کننده طرح های ناقص و فاقد اطلاعات ارزیابی زیست محیطی. متاسفانه مشاورین ما اطلاعات اندکی در مورد محیط زیست، طبیعیت و المان های آن و اطلاعات پایه هواشناسی،زمین شناسی و خاک شناسی و... دارند!

د-اطلاعات سیل  وابستگی زیادی به داده های هواشناسی است. متاسفانه در مناطق ریسک پذیر از نظر سیل خیزی(خصصوا در نقاط مظهر سیل)، ایستگاه هواشناسی یا وجود ندارد یا در حد ابتدایی مشغول بکار است و همه اطلاعات را ثبت نمی تنماید و یا اگر هم استقرار دار جدیدالاحداث بوده و فاقد اطلاع رسانی قابل پیش بینی سالهای آتی است. سئوال اساسی این است که در دو دهه هفتاد و هشتاد که عوامل تاثیر گذار تخریب در مراتع زیاد شده اند چرا پیش بینی هواشناسی برای استقرار ایستگاه های جمع آوری داده ها و داده پردازی در مناطق مرتعی و شبه مرتعی و میان بند ضعیف بوده است؟

ه-متولیان سیل خصوصا مدیریت حوادث غیر مترقبه طی سالهای برنامه سوم،چهارم و پنجم چقدر در جلوگیری از پروژه های ضرر ده و کمک کننده به سیل خیزی در مناطق بالادست تاثیر گذار بوده اند و اصولا آیا هشداری نسبت به اجرای پروژه ای داشته اند؟آیا برنامه های موجود آبخیزداری، کفاف خطرات سیل خیزی سالهای اخیر را داده است؟

و-ضعف در قوانین و مقررات مربوط به محاسبه خسارات سیل زدگی برای کسانی که موجبات سیل را فراهم می آورند. بعنوان مثال دامداری که مبادرت به ریشه کن نمودن گیاهان نموده به کدام خسارت ریالی یا ما به ازاء آن یعنی بازسازی طبیعت(در همان نقطه تخریب یافته) محکوم می شود. یا کسی که اقدام به کندن خاک مراتع و ساخت وساز و حتی کشاورزی در مراتع می نماید مشابه خسارت فوق الذکر است.

ز-فرهنگ پایین جامعه در زمینه سیل خیزی و اطلاع از وضع حوزه های آبخیز کشور.بعنوان مثال اگر اطلاعات مردم از سیل خیزی رودخانه های منتهی به شمال در استان مازندران در 27 و 28 تیرماه 1394 بالا بود هیچ موقع آنچنان هجومی برای مسافرت به آن خطه از شمال را نداشتند!    





نوع مطلب : یادداشت ها و تحلیل های شخصی، 
برچسب ها : سیل، مقصر، خسارات سیل، عوامل ایجاد کننده سیل، راهکارها، شمال، البرز،
لینک های مرتبط :
          
جمعه 2 مرداد 1394
سه شنبه 3 بهمن 1396 12:23 ق.ظ
ایرانیکاسرور
سرور مجازی ایران
سه شنبه 17 مرداد 1396 12:47 ب.ظ
Useful info. Fortunate me I found your site unintentionally, and I'm stunned why this accident did not came about earlier!

I bookmarked it.
شنبه 10 مرداد 1394 11:35 ب.ظ

لینک خود را رایگان در دایرکتوری ثبت کنید
و از امکانات سایت استفاده کنید

http://linkz.ir

جمعه 2 مرداد 1394 01:33 ب.ظ
خوشحال میشم با هم تبادل داشته باشیم
با تبادل لینک بازدید هر دوتامون بالا میره
جمعه 2 مرداد 1394 01:29 ب.ظ

وبلاگی بدون تبلیغ داشته باشید

شاید شما هم از تبلیغات مزاحم در وبلاگ خود خسته شده اید ْ این تبلیغات بینندگان شما را نیز آزار می دهد . سیستم وبلاگدهی لاین بلاگ هیچ گونه تبلیغاتی در وبلاگ کاربران قرار نخواهد داد .وبلاگ نویسی سریع و حرفه ای را در لاین بلاگ تجربه کنید

شعار لاین بلاگ === تبلیغات ممنوع

با لاین بلاگ وبلاگی فوق العاده حرفه ای داشته باشید

www.lineblog.ir
تنهاترین سیستم وبلاگ دهی بدون تبلیغ ایرانی
جمعه 2 مرداد 1394 01:16 ب.ظ
پارس وی دی اس | فروش سرور مجازی ایران | خرید سرور تیم اسپیک| فروش سرور تیم اسپیک - سرور تیم اسپیک | سرور مجازی ایران | لایسنس رایگان| تیم اسپیک رایگان
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی