جنگل،زیباترین جلوه طبیعت (حفظ و نگهداری آن وظیفه همگانی است)
بیا تا گل برافشانیم و........ فلک را سقف بشکافیم و طرحی نو دراندازیم
صفحه نخست       پست الکترونیک          تماس با ما              ATOM            طراح قالب
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ :علی امیدی
مطالب اخیر
نویسندگان

چندی است که بحث تشکیل صندوق توسعه منابع طبیعی نسبت به گذشته جدی تر دنبال می شود. سازمان جنگلها،مراتع و آبخیزداری کشور بعنوان متولی مدیریت منابع طبیعی(جنگلها و مراتع) و آبخیزداری کشور در راستای جلب مشارکت مردم در مدیریت بهینه این منابع و به تبعیت از راهبرد ملی اصل 44، سعی نموده است تا با تبیین ضرورت تفکیک صندوق حمایت از منابع طبیعی از صندوق حمایت از کشاورزی ، عزم خود را بر اجرای تصمیم اجتناب ناپذیر حمایت از جوامع بومی محلی،بهره برداران،متخصصین منابع طبیعی و مجریان طرحها و پروژه های مدیریت منابع طبیعی به اثبات برساند. مطمئنا این تصمیم در صورت حصول نتیجه و دست یابی به اهداف پیش بینی شده (یعنی جنگلداری،مرتعداری و آبخیزداری اجتماعی)، رویکردی متفاوت از عملکرد سازمانی ارائه خواهد داد. جالب تر اینکه مبحث مذکور هنوز در تئوری پردازیهای آکادمیک داخل کشور، آنچنان که باید و شاید مطرح نشده است و چه خوب است که چنین مباحث کلیدی در دروس دانشگاهی نیز تدریس و بوسیله اساتید فن مورد تجزیه و تحلیل و تکمیل قرار گیرند.

صندوق حمایت از توسعه منابع طبیعی، بنگاه مالی خاصی است که 49 درصد اندوخته اولیه آنرا دولت تامین می نماید و51 در صد آن به بخشهای غیر دولتی متعلق به بهره برداران مرتبط با منابع طبیعی و آبخیزداری تعلق دارد.هدف اصلی صندوق حمایت از توسعه منابع طبیعی، حمایت مالی از کلیه بهره برداران منابع طبیعی و آبخیزداری است.

بهره بردار منابع طبیعی و آبخیزداری کسی است که بصورت مستقیم یا غیر مستقیم درعرصه(ملی یا غیر ملی)، یکی از فعالیت های مرتبط با مدیریت منابع طبیعی(در چارچوب حفاظت،احیاء،اصلاح و بهره برداری اصولی از جنگلها،مراتع و آبخیزداری) را انجام داده و منتفع میگردد. بدیهی است بهره بردارانی مد نظر و بعنوان جامعه هدف صندوق حمایت از توسعه منابع طبیعی محسوب می شوند که فعالیت آنها قانونمند بوده و به توسعه پایدار منابع طبیعی منجر شود.

حوزه فعالیت بهره برداران منابع طبیعی به دوقسمت کلی قایل تقسیم است:

1-بهره بردار داخل اراضی ملی و دولتی : طبیعتا در اراضی ملی و دولتی اعم از جنگل،مرتع،بیابان،اراضی ساحلی و... هرگونه اقدام بهره برداری یا اجرای طرح وپروژه ای خاص حتما می بایست منطبق بر قوانین و مقررات بوده ، به نحوی که حفاظت و احیاء منابع طبیعی را تضمین نماید. در غیر اینصورت پایداری و تجدید پذیری منابع طبیعی به خطر می افتد. بنابراین بهره برداران مورد نظر صندوق حمایت توسعه منابع طبیعی عبارتند از:دامداران و آبخیزنشینان دارای پروانه چرا،مجریان و عوامل اجرایی طرح های جنگلداری و جنگلکاری،حفاظت،بیابان زدایی،مرتعداری و آبخیزداری،مشاورین طراحی و مطالعات طرح های مذکور، متخصصین فنی و تکنسین های طرحهای مختلف مدیریت منابع طبیعی، پیمانکاران طرف قرارداد با دولت (البته لازم بیادآوری است اشخاص حقیقی یا حقوقی که بموجب پروانه رسمی صادره یا قرار منعقده با دولت فعالیت می نمایند بهره بردار موجود یا بالفعل و اشخاصی که امکان پیوستن به جرگه مذکور را دارند بهره بردار بالقوه اطلاق می شود).

بدیهی است بهره بردارن غیر قانونی از قبیل عوامل قطع غیر مجاز و قاچاق چوب و سایر محصولات منابع طبیعی،متصرفین زمین،ساخت و ساز کنندگان غیر مجاز در اراضی ملی،دامدارن فاقد پروانه،پیمانکاران غیر مجاز، متخلفین منابع طبیعی، سودجویان،سوداگران منابع طبیعی، تخریب کنندگان منابع طبیعی و از این دست، جزه بهره بردار محسوب نمی شوند.

البته بهره بردارانی که در خارج از عرصه های منابع طبیعی استقرار داشته، ولی بواسطه انعقاد قرارداد اجاره موقت یا دائم یا مجوز منابع طبیعی، بصورت مستمر از یکی از عناصر حیاتی منابع طبیعی از قبیل آب(آبزی پروری یا تولید آب معدنی)، چشم انداز(تفرجگاه طبیعی)،گلهای عناصر جنگلی و مرتعی(زنبورداری)و.. استفاده می نمایند بهره بردار منابع طبیعی تلقی می شوند.

2-بهره بردار خارج از اراضی ملی و دولتی: بهره بردارنی که در عرصه های متعلق بخود از طریق انجام فعالیت های مرتبط با اهداف سازمان جنگلها،مراتع و آبخیزداری منتفع می شوند. این نوع بهره بردارن،خود به سه دسته تقسیم می شوند:

الف:ساکنین حاشیه نشینان جنگلها،مراتع،بیشه ها،بیابانها،اراضی ساحلی و... شامل جنگل نشینان و آبخیزنشینان حاشیه اراضی ملی و دولتی(یعنی جوامع بومی محلی) .

بدیهی است هدف صندوق حمایت از توسعه منابع طبیعی در مورد این نوع از بهره برداران این است که توانمندی آنها را از طریق حمایت های مالی در روند اجرای طرح ها ،پروژه ها و فعالیت هایی در داخل عرصه های موسوم به مستثنیات یا در عرصه های منابع طبیعی همجوار (از طریق طرح های مشارکتی قانونمند) افزایش داده به نحوی که معیشت وابسته به منابع طبیعی کاهش یافته و تولیدات و خدمات و ثروت ودرآمد، کسب و کار و اشتغال آبخیزنشینان افزایش یابد. طبیعتا با توانمندسازی جوامع بومی و محلی و جلب مشارکت آنها، علاوه بر توسعه پایدار، نهایتا منابع طبیعی حاشیه آبادیها،روستاها و شهرها نیز احیاء و حفاظت خواهد شد(یعنی تحقق اهداف سازمان جنگلها،مراتع و آّخیزداری کشور).

ب-ساکنین عرصه هایی که متصل به منابع طبیعی نیستند و اشخاص اقدام به تولیدات مشابه تولیدات منابع طبیعی می نمایند مانند صنوبرکاران و تولید کنندگان چوب باغی، تولید کنندگان گیاهان داروئی،زنبورداران، تولید کنندگان نهال درختان جنگلی غیر مثمر و مثمر و....

ج-سرمایه گذاران، متخصصین(اساتیددانشگاه،محققین، فارغ اتحصیلان دانشگاهی و اعضاء سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی) وعلاقمندان منابع طبیعی که سرمایه،علم و تحرک و فعالیت آنها به حفاظت، احیاء، اصلاح و بهره برداری اصولی از منابع طبیعی منجر شده یا خواهد شد.      

کلیه بهره بردارن فوق الذکر یا بالفعل هستند و یا بالقوه. بهره بردارن قانونی بالفعل دارای مجوز فعالیت در بازه زمانی مشخص هستند و فعالیت آنها به پایداری منابع طبیعی می انجامد و بهره بردارن بالقوه اشخاص حقیقی و حقوقی هستند که امکان تبدیل به بهره بردار قانونی را دارند.

صندوق حمایت از توسعه منابع طبیعی که همسو با فعالیت های آموزش همگانی و ترویج فرهنگ منابع طبیعی بوده و هدف جلب مشارکت مردم برای مدیرت منابع طبیعی را برعهده دارد،دارای دو محور فعالیت عمده است:

1-عضوگیری و حمایت از بهره بردارن قانونمند موجود از طریق فراهم آوردن زمینه پرداخت تسهیلات مالی،در راستای تقویت مدیریت منابع طبیعی

2-عضوگیری حمایت از بهره برداران بالقوه در راستای توسعه و افزایش تنوع فعالیت های مدیریت منابع طبیعی با فراهم نمودن زمینه جلب شمارکت مردم برای مدیریت منابع طبیعی

(موانع موجود و ادامه تحلیل حاضر در شماره بعد).





نوع مطلب : یادداشت ها و تحلیل های شخصی، 
برچسب ها : صندوق حمایت از توسعه منابع طبیعی، بهره بردار، منابع طبیعی، جوامع بومی محلی، مشارکت، سازمان جنگلها،
لینک های مرتبط :
          
جمعه 25 اردیبهشت 1394





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات