تبلیغات
جنگل،زیباترین جلوه طبیعت (حفظ و نگهداری آن وظیفه همگانی است) - مشکلات جنگلداری مشارکتی و مدیریت جامع حوزه های آبخیز
جنگل،زیباترین جلوه طبیعت (حفظ و نگهداری آن وظیفه همگانی است)
بیا تا گل برافشانیم و........ فلک را سقف بشکافیم و طرحی نو دراندازیم
صفحه نخست       پست الکترونیک          تماس با ما              ATOM            طراح قالب
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ :علی امیدی
مطالب اخیر
نویسندگان

چندی است که :

1-    شعار جلب مشارکت مردم در مدیریت منابع طبیعی عرصه های جنگلی و مرتعی، دوباره بر سر زبانها جاری شده است. و به این اعتقاد داریم که جوامع بومی محلی، بهتر می توانند جنگلها و مراتع اطراف خود را با رفع نیازهای خود اداره نمایند و نباید آنها را در طرح های جنگلداری،مرتعداری و آبخیزداری و ... نادیده گرفت.

2-    برای دستیابی به مدیریت بهینه منابع طبیعی می بایست به مدیریت جامع حوزه های آبخبز معتقد بود.

میدانیم که در گذشته(از دهه60 به بعد)  با هدف جلب مشارکت آبخیزنشینان،طرح های جنگلداری شمال را به تعاونی های جنگل نشین واگذار نمودیم ولی عملا با نادیده گرفتن همه جوانب ، این ایده با مشکلات و خطاهای زیادی همراه گردید. امروز اگر بخواهیم به هدف مطلوب برسیم باید از تجربیات دیروز درس بگیریم و اشتباهات را تکرار نکنیم.

مهمترین دستاوردهای حاصل از سه دهه جلب مشارکت مردم در جنگلهای استان گیلان عبارتند از:

1-    وابسته کردن بیش از حد مردم به تولید و درآمد طرح های جنگلداری،نهایتا  باعث تخریب جنگل خواهد شد.

2-    بعضی از حوزه ها  یا زیر حوزه ها مستعد جلب مشارکت مردم نیست مانند مناطقی که دارای گونه های منحصر بفرد بوده و یا جنگلی که باید در شرایط ایزوله خاص قرار بگیرند.

3-    جلب مشارکت مردم می بایست در دستورالعمل طرح های جنگلداری تعریف شود . در حالیکه در گذشته برای همه نوع طرح های جنگلداری فقط از یک دستورالعمل استفاده گردید.

4-    طرح های جنگلداری شمال در سه دهه گذشته تقریبا به شکل تک محصولی طراحی و اجرا گردید و با توجه به سیاست برداشت سنگین و نیمه سنگین آن موقع ، مشکلات احیاء و حفاظت جنگل بعضا مضاعف گردید.

5-    برای انجام تغییرات بنیادینی چون جلب مشارکت مردم می بایست از آموزش و ترویج به شکل گسترده ،کاربردی و حرفه ای بهره برد در حالیکه در آن زمانها ،جوامع بومی محلی چیزهای زیادی از ما فرا نگرفتند و ما تا حال حاضر نیز به علوم تخصصی نظیر تسیل گری در ارتباط با جوامع بومی محلی مجهز  و مسلط نیستیم.

6-     در انجام هر فرایندی باید مصمم و با قاطعیت و با هماهنگی کامل، امور اجرایی را به پیش برد خصوصا در همکاری با مردم که دارای لحن چندآهنگی هستند این مسئله از اهمیت بیشتری برخوردار است. متاسفانه در اجرای طرح های جنگلداری بوسیله تعاونی های جنگل نشین از چتر حمایتی( که قاعدتا می بایست توسط دستگاه های دولتی برقرار می شد) بهره مند نبودیم و در نیمه راه نیز عزم جدی خود را از دست دادیم. بخاطر همین با گذشت زمان بیشتر این تشکل ها نابود شدند یا ماهیت تعاونی عمومی و مردمی خود را از دست دادند.

7-    می دانیم که معیشت وابسته به جنگل یعنی دامداری سنتی مخرب جنگل است. متاسفانه در گذشته با تغییر معیشت آبخیزنشینان،بدون حذف آنها ناموفق بوده ایم. شاید طرح ساماندهی که تا کنون در جنگل های شمال اجرا شده است در نقاطی با حذف دام، موفق بوده(از نگاه جنگلبان)، اما از نگاه مردم بومی باعث ریشه کن شدن خواستگاه و مامن آباء و اجدادی جوامع بومی و محلی شده است و حتی آنهایی که در نتیجه کوچ از داخل جنگلها به موقعیت بهتر در محل سکونت جدید خود دست یافته اند از این وضعیت ناراضی هستند.

8-    در طراحی و اجرای اصول فنی طرح های جنگلداری می بایست به نحوی دقیق،سنجیده و حسب شده کار کنیم تا جوامع بومی محلی به ما اعتماد کنند. و در جاهایی باید از آنها بیشتر بدانیم!

اما مدیریت جامع حوزه آبخیز که عمدتا از ناحیه معاونت محترم آبخیزداری سازمان جنگلها مطرح می شود و انشاءاله که با سایر معاونت های سازمان خصوصا معاونت امور جنگل هماهنگ و هم صدا باشد بحث شیرین و مفیدی است که بیشتر به مطالعات آمایش سرزمین شباهت دارد. مدیریت جامع حوزه آبخیز اگر سهم خواهی بخشی از تشکیلات دولتی تلقی نشود(که متاسفانه در کشورمان گاه و بیگاه با این آفت در گیر می شویم مثلا بیشتر اعتبارات به سدسازی یا راه سازی یا ساختمان سازی معطوف می شود بخاطر اینکه طرح های اعلام نیاز آنها قبلا مورد توجه دولتمردان و حتی قانون گزاران قرار می گیرد و بعد از اجرا ،زمانی که با آثار منفی ناشی از بهم خوردگی نظام بیولوژیک طبیعت مواجه  می شویم تازه به اشتباه خود پی می بریم که ای وای! مثلا در حوزه آبخیز دریاچه ارومیه، زیادی سد زده ایم و سهم خود دریاچه را نادیده گرفته ایم !) ، در مقام تصمیم کلی بسیار جالب و به همان دستاوردهای آمایش سرزمین دست خواهد یافت اما این دیدگاه دارای نگاه استقرائی بوده و  به باید های و نبایدهای حوزه آبخیز توجه دارد و فرمول اجرایی آن نهایتا به نگاه کلی و جمع بندی طرح های موجود در هر حوزه آبخیز ختم خواهد شد. در حالیکه در اجرای طرح های تفصیلی که با پروژه  های اجرایی تعریف شده همراه هستند، بواسطه تخصصی بودن فعالیت ها نیازمند دیدگاه قیاس بجای استقراء می باشند. البته در فرایند توسعه پایدار در هر حوزه آبخیز می بایست جلوی هزینه کرد اعتبارات عمرانی بیهوده و ناپایدار مانند احداث سد،جاده و تاسیسات ناهمگون را گرفته و همان اعتبارات را برای ترمیم طبیعت تخریب یافته همان حوزه هزینه نمود بعبارتی دیگر معاونت آبخیزداری سازمان جنگلها، به کمک سازمان حفاظت محیط زیست جلوی اقدامات توسعه ناپایدار وزارتین نیرو،صنعت،معدن و تجارت را گرفته و اعتبارات بجامانده را صرف حفاظت و احیاء حوزه های آبخیز جنگلی و مرتعی بنماید . بنابراین از این حیث فعالیت معاونت محترم آبخیزداری سازمان در خور ستایش است.

ولی در طراحی و اجرای طرح های مدیریت منابع طبیعی در زیر حوزه های خاص جنگل(سری) و مرتع(سامانه های عرفی) می بایست بجای تجمیع طرح ها به اصلاح دستورالعمل تهیه طرح جنگلداری و ... و تخصصی تر نمودن اصول و فنون اجرایی فکر نمود و اداره هر بخش را به معاونت مربوطه سپرد.در غیر اینصورت بحث های تئوریک مدیریت جامع حوزه های آبخیز دچار تسلسل باطل خواهند شد.





نوع مطلب : یادداشت ها و تحلیل های شخصی، 
برچسب ها : مشارکت مردم، مدیریت منابع طبیعی، مدیریت جامع حوزه آبخیز، استقراء، قیاس، جوامع بومی محلی،
لینک های مرتبط :
          
شنبه 12 اردیبهشت 1394
سه شنبه 13 تیر 1396 05:04 ق.ظ
These are genuinely wonderful ideas in concerning blogging.
You have touched some good things here. Any way keep up wrinting.
دوشنبه 12 تیر 1396 05:36 ب.ظ
Outstanding story there. What happened after? Good luck!
شنبه 3 تیر 1396 04:05 ب.ظ
My brother recommended I might like this blog.
He used to be entirely right. This post truly made my day.
You cann't believe just how a lot time I had
spent for this info! Thank you!
چهارشنبه 20 اردیبهشت 1396 10:54 ق.ظ
bookmarked!!, I like your blog!
شنبه 12 اردیبهشت 1394 08:01 ب.ظ
Salam
mataleb ghashngi dari
www.ecocalar.com
Az Saite man ham sar bezanid
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی