جنگل،زیباترین جلوه طبیعت (حفظ و نگهداری آن وظیفه همگانی است)
بیا تا گل برافشانیم و........ فلک را سقف بشکافیم و طرحی نو دراندازیم
صفحه نخست       پست الکترونیک          تماس با ما              ATOM            طراح قالب
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ :علی امیدی
مطالب اخیر
نویسندگان
راه اندازی وبلاگ و سایت   iranforest.ir  بطور کلی اهداف ذیل را دنبال می کند:
1-طرح موضوعات و مباحث روز در حوزه جنگل و منابع طبیعی
2-ارتباط با متخصصین و علاقمندان منابع طبیعی و اخذ نظرات فنی و منطقی همه عزیزان
3-ارائه مقالات علمی
4-ترویج فرهنگ منابع طبیعی
5-تبدیل آموزه های سمعی و بصری در حین کار و توام با عملیات میدانی به نوشتار
6-ثبت اتفاقات و حوادث
7-جمع آوری سخنان حکما،ادبا،شاعران و جملات و عبارات منتخب زبان شیرین پارسی
ضمنا بعضی از مطالب همراه با مقاله یا پورپویینت نیز می باشد که شما می توانید با دانلود، آن را در یافت نمایید.

از همه خوانندگان و متخصصین خصوصا کارشناسان رشته های مهندسی منابع طبیعی و علاقمندان حفظ محیط زیست استدعا دارم تا حقیر را از نظرات علمی،منطقی و حکیمانه خود بهره مند سازند.





نوع مطلب : هدف iranforest.ir، 
برچسب ها : جنگل، زیباترین جلوه طبیعت، امیدی، منابع طبیعی، iranforest.ir، omidiforest.mihanblog.com،
لینک های مرتبط :
          
سه شنبه 26 فروردین 1393

در خت تبریزی بسیار تزیینی است و چشم از دیدن آن لذت می برد و به نظر می رسد هیچ گاه پیر نمی شود. عموما دارای رفتار مطمئنی نیست و جرات او بیشتر در مورد تصمیماتی است که بایستی در لحظه گرفته شوند. او فکر می کند روی زمین نا استواری ایستاده است. زمان در زندگی اش نقش مهمی بازی می کند و روی دوشش سنگینی می کند. امواج زمان گاهی او را به ساحلی بد و گاهی به ساحلی خوب پرتاب می کند.

احتیاج به لطف و فضایی آکنده از صفا دارد ولی از آنجایی که خیلی انتخاب گر است اکثرا تنها می ماند. قلبی ناآرام دارد و از توانایی احساسات و عواطف قوی برخوردار است ولی کمتر در این راه به آرزویش می رسد. حساسیت بی حد و اندازه اش زندگی با دیگران را برایش دشوار می کند. گاه خوش بین و گاه از اشتیاق به زندگی سرشار است. اما به هر حال تمام احساساتش را به درون می ریزد. طبعی هنرمندانه دارد.

زندگی زناشویی را خیلی جدی می گیرد. بندرت اتفاق می افتد از همسرش جدا شود. طبیعت مستقل تبریزی را فقط با عشق می توان به بند کشید.

منبع:طالع بینی آلمانی-درختان دروغ نمی گویند-نوشته آن ماری موش انگل-ترجمه محمد رضا عباسی-انتشارات رابعه





نوع مطلب : دلنوشته های ادبی و جملات نغز و شیرین و لطیفه ها، 
برچسب ها : تبریزی، مردد، درختان دروغ نمی گویند، فال درختی، طالع بینی،
لینک های مرتبط :
          
شنبه 12 اردیبهشت 1394

چندی است که :

1-    شعار جلب مشارکت مردم در مدیریت منابع طبیعی عرصه های جنگلی و مرتعی، دوباره بر سر زبانها جاری شده است. و به این اعتقاد داریم که جوامع بومی محلی، بهتر می توانند جنگلها و مراتع اطراف خود را با رفع نیازهای خود اداره نمایند و نباید آنها را در طرح های جنگلداری،مرتعداری و آبخیزداری و ... نادیده گرفت.

2-    برای دستیابی به مدیریت بهینه منابع طبیعی می بایست به مدیریت جامع حوزه های آبخبز معتقد بود.

میدانیم که در گذشته(از دهه60 به بعد)  با هدف جلب مشارکت آبخیزنشینان،طرح های جنگلداری شمال را به تعاونی های جنگل نشین واگذار نمودیم ولی عملا با نادیده گرفتن همه جوانب ، این ایده با مشکلات و خطاهای زیادی همراه گردید. امروز اگر بخواهیم به هدف مطلوب برسیم باید از تجربیات دیروز درس بگیریم و اشتباهات را تکرار نکنیم.

مهمترین دستاوردهای حاصل از سه دهه جلب مشارکت مردم در جنگلهای استان گیلان عبارتند از:

1-    وابسته کردن بیش از حد مردم به تولید و درآمد طرح های جنگلداری،نهایتا  باعث تخریب جنگل خواهد شد.

2-    بعضی از حوزه ها  یا زیر حوزه ها مستعد جلب مشارکت مردم نیست مانند مناطقی که دارای گونه های منحصر بفرد بوده و یا جنگلی که باید در شرایط ایزوله خاص قرار بگیرند.

3-    جلب مشارکت مردم می بایست در دستورالعمل طرح های جنگلداری تعریف شود . در حالیکه در گذشته برای همه نوع طرح های جنگلداری فقط از یک دستورالعمل استفاده گردید.

4-    طرح های جنگلداری شمال در سه دهه گذشته تقریبا به شکل تک محصولی طراحی و اجرا گردید و با توجه به سیاست برداشت سنگین و نیمه سنگین آن موقع ، مشکلات احیاء و حفاظت جنگل بعضا مضاعف گردید.

5-    برای انجام تغییرات بنیادینی چون جلب مشارکت مردم می بایست از آموزش و ترویج به شکل گسترده ،کاربردی و حرفه ای بهره برد در حالیکه در آن زمانها ،جوامع بومی محلی چیزهای زیادی از ما فرا نگرفتند و ما تا حال حاضر نیز به علوم تخصصی نظیر تسیل گری در ارتباط با جوامع بومی محلی مجهز  و مسلط نیستیم.

6-     در انجام هر فرایندی باید مصمم و با قاطعیت و با هماهنگی کامل، امور اجرایی را به پیش برد خصوصا در همکاری با مردم که دارای لحن چندآهنگی هستند این مسئله از اهمیت بیشتری برخوردار است. متاسفانه در اجرای طرح های جنگلداری بوسیله تعاونی های جنگل نشین از چتر حمایتی( که قاعدتا می بایست توسط دستگاه های دولتی برقرار می شد) بهره مند نبودیم و در نیمه راه نیز عزم جدی خود را از دست دادیم. بخاطر همین با گذشت زمان بیشتر این تشکل ها نابود شدند یا ماهیت تعاونی عمومی و مردمی خود را از دست دادند.

7-    می دانیم که معیشت وابسته به جنگل یعنی دامداری سنتی مخرب جنگل است. متاسفانه در گذشته با تغییر معیشت آبخیزنشینان،بدون حذف آنها ناموفق بوده ایم. شاید طرح ساماندهی که تا کنون در جنگل های شمال اجرا شده است در نقاطی با حذف دام، موفق بوده(از نگاه جنگلبان)، اما از نگاه مردم بومی باعث ریشه کن شدن خواستگاه و مامن آباء و اجدادی جوامع بومی و محلی شده است و حتی آنهایی که در نتیجه کوچ از داخل جنگلها به موقعیت بهتر در محل سکونت جدید خود دست یافته اند از این وضعیت ناراضی هستند.

8-    در طراحی و اجرای اصول فنی طرح های جنگلداری می بایست به نحوی دقیق،سنجیده و حسب شده کار کنیم تا جوامع بومی محلی به ما اعتماد کنند. و در جاهایی باید از آنها بیشتر بدانیم!



ادامه مطلب


نوع مطلب : یادداشت ها و تحلیل های شخصی، 
برچسب ها : مشارکت مردم، مدیریت منابع طبیعی، مدیریت جامع حوزه آبخیز، استقراء، قیاس، جوامع بومی محلی،
لینک های مرتبط :
          
شنبه 12 اردیبهشت 1394

گردو شخصیت غیر قابل انعطافی دارد که سرشار از ضد و نقیض است. در حالی که می تواند خودخواه ،پرخاشگر و تسلیم شدنی باشد قادر است اصیل و آزاداندیش باشد. واکنش هایش غیرقابل پیش بینی اند و جاه طلبی اش حد و مرز نمی شناسد. شخصیت غیرقابل انعطافش، زندگی را با او سخت می کند. همیشه و همه جا محبوبیت ندارد ولی اکثرا مورد تحسین دیگران قرار می گیرد. او از اقتدار لذت می برد. بندرت در آرامش بسر می برد و اجازه نمی دهد دیگران هم در آسایش بسر ببرند. در رده های بالا، آینده نگری باهوش و با نبوغ است و در کار، بسیار ساعی و سخت کوش. ارزشی برای محبوبیت های سطحی قائل نیست.

در عشق خیلی حسود است و هرگاه پای عاطفه به میان بیاید لبریز از احساسات می شود. وی همسری عادی نیست که اهل سازش باشد. رفت و آمد با این شخصیت همیشه مملو از برخوردهای غیر مترقبه است که همیشه هم مثبت نیستند. برخورد با او یک بخت آزمایی است که ممکن است خوشی و یا ناخوشی به بار بیاورد.

منبع:طالع بینی آلمانی-درختان دروغ نمی گویند-نوشته آن ماری موش انگل-ترجمه محمد رضا عباسی-انتشارات رابعه





نوع مطلب : دلنوشته های ادبی و جملات نغز و شیرین و لطیفه ها، 
برچسب ها : گردو، مشتاق، فال، درخت،
لینک های مرتبط :
          
شنبه 12 اردیبهشت 1394

وی فردی معمولی نیست که همسان دیگران انگاشته شود و فردی است که به جهت قدرت تخیل و ابتکارات مثبت یا منفی اش کاملا متمایز از دیگران به شمار می رود.از یک سو خجالتی و انزواطلب و از سوی دیگر جاه طلب و مغرور است. وجودش آکنده از آرزو برای دست یابی به تجارب جدید است.دیگران را مسخره می گیرد و گاهی عاشق خودش می شود و دوست دارد موضوع صحبت دیگران باشدوبرای شنیدن هر تعریف و تمجیدی، گوش هایش را تیز می کند.

در موقع لزوم قادر است با صرفه جویی زندگی کند. از سلامتی چندانی برخوردار نیست و تحمل مشکلات روانی را ندارد. فرد پیچیده ای است و با هوش زیاد و حافظه ی خوبی که دارد هر چیزی را بازی کنان یاد می گیرد.

افرا زندگی عاطفی بسیار پیچیده ای دارد. می خواهد در برابر دوستدارانش بدرخشد و اکثرا تمام خواسته هایش را به او تحمیل کند.

زندگی اش چندان خوش و آرام نمی گذرد. با این وجود زندگی اش جالب و پر تحول است.

منبع:طالع بینی آلمانی-درختان دروغ نمی گویند-نوشته آن ماری موش انگل-ترجمه محمد رضا عباسی-انتشارات رابعه





نوع مطلب : دلنوشته های ادبی و جملات نغز و شیرین و لطیفه ها، 
برچسب ها : افرا، فال، یکدنده، کله شق، درخت، طالع بینی، خجالتی،
لینک های مرتبط :
          
جمعه 21 فروردین 1394

نکته بسیار مهم در استقرار سیستم های آگروفارستری این است که این سیستم در جنگلهایی قابلیت اجرا دارند که دارای جنگل نشین بوده ومعیشت آنها به نوعی وابسته به جنگل باشد و از آنجاییکه بواسطه اتکاء بیش از حد انسان به جنگل،ادامه حیات طبیعی جنگل به خطر افتاده است لذا باید سعی نمود که با مدیریت دومنظوره، جوامع انسانی و طبیعی(پوشش جنگلی) را حفظ و اداره نمود.

البته برای حفظ و بقاء جنگل،راه حل ایده آل، حذف انسان و معیشت سنتی او از جنگل است یعنی همان مدینه فاضله ای که طرح ساماندهی در جنگلهای شمال از بدو اجرا(اواخر دهه60) تا حال حاضر دنبال نموده و در مناطقی از جنگلها به موفقیت های نسبی نیز دست یافته است. اما دست یافتن به چنین ایده آلی نیازمند اعتبارات زیاد و حرکت جبری و نگاه مطلق به خروج دام و دامدار از جنگل دارد.

علاوه بر این می بایست خدمات و پشتیبانی های لازم در امور اسکان،تولید و اشتغال،آموزش وکلیه امور زیربنایی در خصوص افراد ساماندهی شده توسط دستگاه های ذی مسئول برنامه ریزی و پیگیری گردد.درهر صورت باید دقت نمود که این نوع کوچ دایمی با کوچ اجباری اقوام و گروه های اجتماعی که در ادوار گذشته مانند کوچ اکراد به رودبار و سایر مناطق گیلان که در زمان نادر شاه افشار یا قبل از آن اتفاق اقتاده است تفاوت معنی دار دارد. همانطور که در طرح ساماندهی آمده است خرید حق و حقوق بصورت ارتفاقی بوده و اجباری برای خروج دامدار از جنگل نیست اما بخاطر استقبال داوطلبانه از طرح مذکور و اجرای برنامه های احیائی و حفاظتی در قسمتهای ساماندهی شده، سامانه های عرفی دامداری محدودتر شده و خانوارهای پراکنده باقیمانده مجبور به خروج از جنگل خواهند شد(اجبار داوطلبانه). صحبت از طرح ساماندهی در این مجال نمی گنجد و نیازمند بحث بیشتر است.

بنابراین می توان گفت که استقرار سیستم های آگروفارستری، رویکردی از اجرای طرح ساماندهی است. با تجربه ای که تا حال از عملکرد طرح ساماندهی در جنگلهای شمال آموختیم وضعیت مطلوب آن است که خروج دام و دامدار در مورد تک خانوارهای پراکنده(در صورتیکه با پاکسازی کامل جنگل در محل اجرا همراه باشد ) ادامه داشته باشد ولی در مورد آبادیها و روستاهای متوسط و بزرگتر بویژه روستاهای بیش از 15تا20 خانوار(در صورتیکه دارای بعد خانوار بالا باشند) باید از طریق تلفیقی از سیستم های آگروفارستری اقدام به مدیریت انسان و جنگل نمود.

اما نکته مهم در اجرای سیستم های آگروفارستری در آبادیها و روستاهای محاط در جنگل یا همجوار جنگل این است که هموار باید سعی نمود تا تمرکز دامداری وکشاورزی در مستثنیات و حرایم آن صورت گیرد بخصوص در مورد زراعت و باغداری اصل بر این باشد که حتی الامکان باغ را به جنگل نبریم .

 در سیستم جنگل-کشاورزی، با دو نوع بهره برداری مواجه هستیم:

1-    بهره برداری از محصولات کشاورزی(دامداری اقتصادی،کاشت گیاهان داروئی، پرورش در ختان مثمر و غیر مثمر،تولید علوفه،تولید  سبزی جات و صیفی جات و..)

2-    بهره برداری اصولی از جنگل با مشارکت ساکنین همان جنگل و یا الویت دادن به سرمایه گذاری آبخیز نشینان یا سرمایه گذاران واجد شرایط

هدف اصلی سیستم آگروفارستری با یک یا دو بهره برداری فوق الذکر، احیاء و حفاظت جنگل در کنار توسعه پایدار جامعه انسانی همجوار آن است.





نوع مطلب : یادداشت ها و تحلیل های شخصی، 
برچسب ها : جنگل، رضاخان، مشارکت، جنگلداری، دامداری، کشاورزی، کوچ،
لینک های مرتبط :
          
پنجشنبه 20 فروردین 1394

ظاهر ظریف ولطیف غان، آدمی را به اشتباه می اندازد. زیراکه در حقیقت او قوی و با پشتکار است. در برابر تمام حوادث سرنوشت وطوفان های زندگی بخوبی ایستادگی می کند. روی چهره اش بجای اشک همیشه خنده دیده می شود.با وجود این درد دیگران،درد اوست و از هر گونه ناگواری جریحه دارش می کند. طبیعت غان ترکیبی از جذابیت،نشاط و ثروت خدادادی است.آدم خودخواهی نیست ولی سعی خود را برای جلب توجه دیگران می کند.تحرک،جزء لاینفک زندگی اوست و حتی با مشکلاتش آن را دوست دارد.گاه زندگیش را با سنجیده های نابجا و تجزیه تحلیل آمیخته به وسواس سخت می کند.خوش سلیقگی و احساسات ظریف از وی هنرمند قابلی ساخته و البته در زمینه های دیگر هم به قدر کافی قابلیت دارد. در عشق طوفانی و سراسر احساس است. با این وجود هیچ گاه احساس رضایت نمی کند و باعث می شود که زود از عشق خود دلسرد شود.وی آدم اجتماعی است و از آن جایی که بسیار سخت از خطاهای دیگران می گذرد همیشه اوست که رابطه را قطع می کند. احساسات ظریفش باعث می شود که بعضی وقایع را پیش بینی کند ولی افسوس که این حس خود را قبول ندارد.

منبع:طالع بینی آلمانی-درختان دروغ نمی گویند-نوشته آن ماری موش انگل-ترجمه محمد رضا عباسی-انتشارات رابعه





نوع مطلب : دلنوشته های ادبی و جملات نغز و شیرین و لطیفه ها، 
برچسب ها : فال، درخت، غان، پراحساس، فروردین، مهر، ظریف،
لینک های مرتبط :
          
جمعه 14 فروردین 1394

بهره برداری چوب از جنگلهای شمال،مطابق قانون در چارچوب اجرای طرح جنگلداری امکان پذیر بوده و با توجه به  نتایج بدست آمده و تاثیر پذیری از نقدهای برون سازمانی ،قوانین برنامه های چهارم و پنجم توسعه کشور و تصمیمات دولت ،روند رو به کاهشی را دنبال نموده است.بنظر می رسد که ادامه این روند،یعنی ارزیابی عملکرد، و کسب تجربه ارزشمند از طرح های جنگلداری اجرا شده و در دست اجرا، بسیار مفیدتر خواهد بود زیراکه اولا کارشناسان تصمیم ساز سازمان جنگلها را به این نتیجه رسانده است که برداشت سنگین از چوب موجودی سرپای جنگلهای تولیدی شمال،به هیج وجه بصلاح نیست و برای پایداری تولید جنگل می بایست با اتکاء به علوم اکولوژی و جنگلشناسی و پیروی از تفکر همگام با طبیعت ،بصورت هدفمند،نتیجه گرا و البته سبک، بهره برداری نمود و از همه مهمتر اصلاح و بازسازی جنگل هدف باشد و  بهره برداری ابزار آن..ثانیا برای اقتصادی نمودن فرایند اجرای طرح های جنگلداری،در صورتیکه اعتبارات دولتی بمیزان فعلی باشد، به بهره برداری های مستعد دیگر نظیر گردشگری محدود و کنترل شده و آبزی پروری برای مجریان طرحها و پرورش گیاهان داروئی ، زنبورداری، دامداری و تولید قارچ برای جنگلنشینان(در قالب طرح ساماندهی) مبادرت نمود.



ادامه مطلب


نوع مطلب : یادداشت ها و تحلیل های شخصی، 
برچسب ها : بهره برداری، منتقدان، حفاظت، محیط زیست، تولید، درآمد، جنگلداری،
لینک های مرتبط :
          
چهارشنبه 12 فروردین 1394

فندق کم جلب توجه می کند.اما تاثیر بسزایی بر اطرافیانش می گذارد.کم توقعی و گرمای انسانی اش به او کمک می کند تا به تمام اهداف زندگیش برسد. حس تفاهم بالایی دارد و اگر لازم باشد می تواند هر کسی را به این شیوه برای خود بدست آورد.وی بخوبی می داند چگونه تاثیر بگذارد.

برای رفاه حال جمع از همه چیز صرف نظر می کند. گرچه آن چیزها خود و خانواده اش باشند. انسان دوستی اش محبوبیتی برایش به بار آورده که در زندگی همیشه خواهانش است.

در عشق گاهی دمدمی مزاج است، اما با این وجو یک همسر و رفیق صادق و خوش قلب است. از صفات بارز وی می توان از هوش،حس ششم و قدرت قضاوت نام برد.

فندق ها معمولا زندگی منحصر به فردی دارند که اکثرا چندان هم آسان نیست.

منبع:طالع بینی آلمانی-درختان دروغ نمی گویند-نوشته آن ماری موش انگل-ترجمه محمد رضا عباسی-انتشارات رابعه





نوع مطلب : دلنوشته های ادبی و جملات نغز و شیرین و لطیفه ها، 
برچسب ها : فالنامه، فال درختی، فندق، منحصر بفرد، طالع بینی،
لینک های مرتبط :
          
چهارشنبه 5 فروردین 1394

جنگلداری خانوادگی(Home Stead forestry) در جنوب شرق آسیا اجرا شده است.دراین سیستم زارعین در اطراف منازل و مزارع در روی تپه ها،باغچه ها،میدان های خرمن کوبی،کنار استخرها،اطراف اصطبل ها و سایر فضاهای خالی اقدام به درختکاری و ایجاد فضای سبز جنگلی می نمایند.

در سیستم آگروفارستریAgroforestry،امکان کاشت و تولید درختان جنگلی بدون کاهش محصولات زراعی فراهم می گردد. و پرورش محصولات جنگلی و کشاورزی بطور همزمان صورت می گیرد.

آگروفارستری در واقع بر مبنای آمایش سرزمین بدنبال ترکیبی از درختان و محصولات زراعی و مرتعی جهت تولید و کسب درآمد بیشتر با استفاده بهینه  از منابع قابل دسترس است.

آگروفارستری یک سیستم پایدار تولیدی با ارتقاء وضعیت زیست محیطی است.این سیستم مانند سایر جنگلداریهای مشارکتی بدنبال بازگشت سرمایه برای مردم است.بعیارتی دیگر بهره بردای،به اکثریت تعلق می گیرد.

اهداف اصلی سیستم آگروفارستری:

حفظ تعادل اکولوژیک،فراهم شدن فرصت های شغلی،افزایش حاصلخیزی اراضی،حمایت و حفاظت از جنگل و کاهش فشار روی جنگل

کاربرد پوشش جنگلی(بخش جنگل) در آگروفارستری:

تولید چوب،تولید میوه،تولید شاخ وبرگ برای علوفه،تولیدات داروئی،تولید نهال،ایجاد سایه و چشم انداز(سیستم تولید چند منظوره)

انواع سیستم های آگروفارستری:

1-جنگل - کشاورزی  Agro silviculture system

2-جنگل – مرتع  Silvo pastoral system

3-کشاورزی – جنگل – مرتع Agro silvo pastoral system

در بخش کشاورزی انواع محصولات زراعی و در بخش مرتع پرورش حیوانات اهلی یا دامداری مد نظر هستند.





نوع مطلب : یادداشت ها و تحلیل های شخصی، 
برچسب ها : جنگلداری مشارکتی، جنگلداری اجتماعی، آگروفارستری، Forestry، Agroforestry، Agro silvo pastoral system،
لینک های مرتبط :
          
چهارشنبه 5 فروردین 1394

هدف اصلی جنگلداری مشارکتی اینست که علاوه بر مدیریت پایدار جنگل،زندگی مردم در حاشیه جنگل نیز بهبود کمی و کیفی داشته باشد.

نیازهای مردم در جنگلداری مشارکتی:

تغییروایجاد تنوع در شغل روزمره آنها یعنی دامداری سنتی،کمک به تامین علوفه،تغییر عادات و روی گرداندن آنها از وابستگی صدرصد به جنگلهای اطراف،آموزش و ترویج آموزه های جنگلداری مشارکتی،ارائه الگوهای موفق از زمینه های مختلف کسب درآمد و مدیریت جنگل به کمک جنگل نشینان،توجه به رفاه محیط زندگی،توجه به مسکن دایمی و موقت جنگل نشینان،تامین سوخت و انرژی مورد نیاز سوخت و روشنایی،توجه به نیازهای تفریحی،توجه به نیازهای آموزشی فرزندان،ارائه تسهیلات بانکی و پشتیبانی مالی از مردم،تدارک بیمه های مختلف جهت حمایت از جنگل نشینان و محصولات آنان،ساماندهی سامانه های عرفی دامداری و غیر دامداری و ...

انواع جنگلداری مشارکتی(که تا حال حاضر در نقاط مختلف بصورت مدون و برنامه ریزی شده یا غیر منظم و داوطلبانه اجرا شده اند) عبارتند از:

1-جنگلداری شهری

2-جنگلداری روستایی

3-جنگلداری اجتماعی

4-جنگلداری زراعی ( آگروفارستری)،جنگلداری خانوادگی

5-جنگلداری حاشیه جاده ها،خطوط راه آهن،کنار کانالها

هر یک از تقسیمات فوق الذکر دارای  تعاریف و ویژگی های خاص خود هستند که مهمترین آنها عبارتند از:

جنگلداری شهری بدنبال نگهداری و تقویت فضای سبز داخل شهرها با هدف ارائه بیشترین خدمات پوشش گیاهی طبیعی و غیر طبیعی برای مردم است.نظام اصلی این نوع جنگلداری بر پایه اقدامات شهرداری ها و مشارکت مردم در مدیریت جزئی و کلی جوامع گیاهی سطح شهر و حریم آن استوار است.در ایران مشارکت مردم در ایجاد فضای سبز شهرها متاسفانه بسیار کم رنگ و متاثر از منابع کسب درآمد شهرداریها و شورای شهر هستند. مثلا در احداث واحد های مسکونی،قسمتی از عرصه که قانونا به فضای سبز اختصاص دارد با پرداخت جریمه به ساخت و ساز تبدیل می شود در نتیجه بعد از گذشت یک دوره حداقل دهساله در یک شهری مانند رشت(از80تا90) شاهد فقر چشم گیر فضای سبز در آن هستیم بعبارتی دیگر پوشش درختان و گیاهان در محاوط شخصی و مشاعی متعلق به ساکنین و مالکین اراضی واقع درشهرها کاهش شدید را نشان می دهد.حال مشکلات مربوط به فضای سبز تحت مدیریت شهرداری بماند.....

جنگلداری روستایی مانند جنگلداری شهری عمل می کند فقط بجای محیط شهر،روستا جایگزین می گردد و بجای شهرداری نیز دهیاری ها، عمران و آبادانی فضای سبز روستا را مدیریت می کنند.با طراحی و اجرای طرح های هادی مسکن روستایی در ایران خصوصا از دهه هشتاد به بعد انتظار می رود که مبحث جنگلداری روستایی در ایران جدی گرفته شده و بتدریج به آن اهمیت بیشتر داده شود.اما باید پذیرفت که تا رسیدن به نقطه مطلوب فاصله زیاد است. نکته جالب اینجاست که برعکس جنگلداری شهری،در جنگلداری روستایی مردم نقش بیشتری را در ایجاد فضای سبز و بهره برداری از آن ایفا می کنند.چون بخشی از معیشت آنها وابسته به درختان و درختچه ها و سایر پوشش طبیعی و غیر طبیعی گیاهان در اراضی و محاوط روستایی است.





نوع مطلب : یادداشت ها و تحلیل های شخصی، 
برچسب ها : جنگلداری مشارکتی، جنگداری شهری، جنگلداری روستایی، فضای سبز، آگروفارستری،
لینک های مرتبط :
          
شنبه 23 اسفند 1393
فرمایشات مقام معظم رهبری در هفته منابع طبیعی امسال می تواند آغازی جدید برای همه دستگاهها و مردم در جهت حفاظت جنگلها و مراتع و منابع طبیعی و محیط زیست کشور یاشد.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی پیام طبیعت : در این دیدار حضرت آیت الله خامنه ای، مسئولان و دست اندرکاران منابع طبیعی به حفظ محیط زیست، حل مسائل و مشکلات زیست محیطی همچون آلودگی هوا، پدیده ریزگردها و دست اندازی به جنگل ها و مراتع و فضاهای سبز را نیازمند برنامه ریزی، تدبیر، پیگیری مستمر و جدی و قاطعیت دستگاههای مرتبط دانستند و تأکید کردند: حفظ محیط زیست یک وظیفه حاکمیتی است که باید با  تهیه سند ملی محیط زیست و  پیوست زیست محیطی برای همه طرحهای عمرانی و صنعتی و همچنین جرم انگاری تخریب محیط زیست، به این وظیفه بسیار مهم، عمل شود.

رهبر انقلاب اسلامی با اشاره به دیدگاه اسلام در خصوص اهمیت حفظ زمین و ثروتهای عمومی کره خاکی گفتند: اسلام و ادیان الهی همواره بر لزوم احساس مسئولیت انسان در قبال طبیعت و حفظ تعادل میان انسان و طبیعت تأکید کرده اند زیرا عامل اصلی بروز مشکلات زیست محیطی بر هم خوردن این تعادل اس

حضرت آیت الله خامنه ای، چالش زیست محیطی را چالشی فراگیر در سراسر جهان برشمردند و با اشاره به آثار بلندمدت مسائل زیست محیطی، خاطرنشان کردند: تجربه‌های کشورهای مختلف نشان می دهد بسیاری از مشکلات محیط زیستی قابل پیشگیری و دارای راه حل هستند
ایشان به عنوان نمونه به موضوع آلودگی هوا در کلان شهرها و پدیده ریزگردها اشاره و تأکید کردند: این مشکلات، با صبر و حوصله و تدبیر و پیگیری لازم، قابل حل هستند.

رهبر انقلاب اسلامی افزودند: مسئله محیط زیست، مسئله این دولت یا آن دولت، مسئله‌ی این شخص یا آن شخص و مسئله این جریان و یا آن جریان نیست بلکه موضوعی کشوری و ملی است که باید برای حل مشکلات مرتبط با آن، همه دست به دست یکدیگر دهند.

رهبر انقلاب اسلامی هوا، آب و خاک را سه عنصر اصلی در محیط زیست برشمردند و گفتند: برای حل مسائلی همچون آلودگی هوا در کلان شهرها، و پدیده گرد و غبار و همچنین کمبود آب و فرسایش خاک، بیشتر از تبلیغات، باید کار و تلاش جدی و پیگیری مستمر انجام داد.

حضرت آیت الله خامنه ای با اشاره به جنگل ها و مراتع به عنوان ریه های تنفسی شهرها و عوامل نگهدارنده خاک، از دست اندازی افراد سودجو به جنگل ها و منابع طبیعی بخصوص در شمال کشور ابراز تأسف شدید کردند و افزودند: دستگاههای مسئول باید قاطعانه با تعدی به جنگل ها به هر بهانه ای اعم از هتل سازی و جذب گردشگر و ساخت حوزه علمیه و برخی توجیهاتِ به ظاهر قابل قبول، مقابله کنند.

ایشان پدیده زمین خواری و اخیراً کوه خواری و ساخت و ساز در ارتفاعات را از دیگر مسائل رنج آور و اسف بار دانستند و تأکید کردند: باید در قانون، اینگونه اقدامات جرم تلقی شوند و افراد سوءاستفاده کننده بی هیچ اغماضی مورد تعقیب قضایی قرار گیرند و اگر  در دستگاهها نیز کوتاهی انجام گیرد، باید با عوامل این کوتاهی هم بشدت برخورد شود.

رهبر انقلاب اسلامی با تأکید بر اینکه حفظ محیط زیست یک وظیفه حاکمیتی است افزودند: تهیه سند ملی برای محیط زیست، پیوست محیط زیستی برای همه طرح های عمرانی، صنعتی و تجاری، پالایش و بازنگری قوانین برای جرم انگاری تخریب محیط زیست، و تقویت نظارت های بی اغماض از مهمترین راهکارها برای حفظ محیط زیست و مقابله با سود جویان و قانون شکنان است.


حضرت آیت الله خامنه ای، نقش آفرینی مردم برای حفظ محیط زیست و فرهنگ سازی در جامعه بوسیله رسانه ملی را مهم ارزیابی و خاطرنشان کردند: مطالبی که باید بیان شوند، امروز گفته شد و از این پس مردم باید قضاوت کنند که کدام دستگاهها به وظیفه خود برای حفظ محیط زیست عمل می کنند و کدام دستگاهها برای حفظ محیط زیست، تلاش و اقدام لازم را انجام نمی دهند.


حضرت آیت الله خامنه ای، مسئولان و دست اندرکاران منابع طبیعی به حفظ محیط زیست، حل مسائل و مشکلات زیست محیطی همچون آلودگی هوا، پدیده ریزگردها و دست اندازی به جنگل ها و مراتع و فضاهای سبز را نیازمند برنامه ریزی، تدبیر، پیگیری مستمر و جدی و قاطعیت دستگاههای مرتبط دانستند و تأکید کردند: حفظ محیط زیست یک وظیفه حاکمیتی است که باید با  تهیه سند ملی محیط زیست و  پیوست زیست محیطی برای همه طرحهای عمرانی و صنعتی و همچنین جرم انگاری تخریب محیط زیست، به این وظیفه بسیار مهم، عمل شود.
اسلام و ادیان الهی همواره بر لزوم احساس مسئولیت انسان در قبال طبیعت و حفظ تعادل میان انسان و طبیعت تأکید کرده اند زیرا عامل اصلی بروز مشکلات زیست محیطی بر هم خوردن این تعادل است.



نوع مطلب : یادداشت ها و تحلیل های شخصی، 
برچسب ها : محیط زیست، منابع طبیعی، مقام معظم رهبری، تخریب جنگلها،
لینک های مرتبط :
          
چهارشنبه 20 اسفند 1393

در هر حوزه جنگلداری یا حوضه آبخیز در شمال کشور می بایست،جنگلها را از نظر وابستگی خانوارهای حاشیه نشین ،به دو دسته تقسیم نمود:

 دسته اول، سریهایی که هیچ گونه مشکل اجتماعی نیستند یا دارای دامداران معدود و انگشت شمار بوده و در قالب طرح ساماندهی می توان آنها را از سری خارج نمود. این دسته از سریها در چارچوب طرح های جنگلداری تولیدی(سبک کلاسیک) با هدف جنگل وجنگلداری پایدار با اعمال تغییرات منطبق با قوانین و مقررات، به سبک گذشته(یعنی بکارگیری مجری واجد شرایط) قابل اجرا هستند.در این جنگلها نباید به دام و جنگل نشین فکر نمود.

دسته دوم،سریهایی هستند که دارای انواع معیشت های وابسته به جنگل هستند.در این جنگلها، اجرای طرح های جنگلداری به سبک کلاسیک، با توجه به تجارب بدست آمده از طراحی و اجرای طرح های جنگلداری تولیدی در این نوع از جنگلها،موفقیت آمیز نیست.   

در جنگلهایی که دارای مشکلات اقتصادی اجتماعی هستند یعنی معیشت مردم به جنگلهای اطراف وابسته است با دو چالش بزرگ مواجه هستیم:

1-چگونه جنگل را مدیریت نماییم تا با عملکردهای طبیعی خود استمرار داشته باشد.

2-اوضاع مردم حاشیه نشین جنگل به چه صورت باشد تا از حداقل های یک زندگی امروزی بهره مند باشند.

مهمترین تاثیر وابستگی جنگلنشینان به جنگل در چارچوب معیشت سنتی اینست که نظام زادآوری و تجدیدحیات جنگل مختل شده و بعد از گذشت چند دهه،ساختار و سلامت جنگل از حالت یک جنگل تولیدی و نرمال فاصله می گیرد.

در این حالت عملکرد های بازاری و غیربازاری جنگل کاهش می یابد.

در معیشت سنتی،جنگل نشینان :

1-دارای دامداری سنتی یعنی رها کردن دام در عرصه های منابع طبیعی هستند.دامداری متحرک با دامهای سبک بز و گوسفند و دامداری نیمه متحرک با دام های سنگین گاو در دامسراهای دایمی،زمستان نشین و تابستان نشین در سامانه های عرفی واقع در جنگل های شمال منبع درآمد و شغل دامدار محسوب می شوند.

2-علاوه بر دامداری دارای زراعت و باغبانی هستند.شالی زار،باغ چای،باغ توت،باغ صیفی جات،استخر آبزی پروری،باغ درختان مثمر مرکبات،گردو،گیلاس ،ازگیل و... . درختان غیر مثمر منبع درآمد و شغل جنبی دامدار را تشکیل میدهد.

اگر دو موضوع جنگل و جنگل نشین یا آبخیز نشین را در معادله جبری جای دهیم. بقای جنگل را تابع Y و سیستم معیشتی جنگل نشینان و آبخیزنشینان را بعنوان متغیر مستقلX فرض می نمائیم. با توجه به تنوع معیشت وابسته به جنگل ، مطمئنا معادله مذکور ساده نبوده و متغیر مستقل با درجات مختلف و ضرایب متعدد، مجموعا بر متغیر تابع جنگل تاثیر گذار خواهند بود.

اما چه باید کرد:

حداکثر هنر جنگلداری این است که موازنه معادله جبری فوق الذکر را به سمتی سوق دهد که برای دو چالش اصلی(ذکر شده در ابتدای بحث) پاسخ منطقی و قابل اجرا پیدا کند.

میدانیم که جنگلداری تولیدی(مانند همه طرحهای جنگلداری متکی به برداشت چوب که تا کنون در جنگلهای شمال اجرا گردید) به سیستم معیشت جنگل نشینان توجه ای نداشته و ندارد. بنابراین باید بدنبال جنگلداری دیگر رفت که با آن بتوان سیستم معیشت مردم را بتدریج تغییر داد به نحوی که حیات طبیعی جنگل از فشار دام اهلی و جنگل نشین خارج شود.

جنگلداری مشارکتی بهترین گزینه برای تغییر سیستم معیشتی مردم  و مدیریت پایدار جنگل می باشد که در بعضی از کشورها بصورت برنامه ریزی شده یا تعریف شده اجرا گردیده یا در حال اجرا است.     





نوع مطلب : یادداشت ها و تحلیل های شخصی، 
برچسب ها : جنگلداری مشارکتی، طرح جنگلداری، جنگل، دامداری سنتی، معیشت سنتی،
لینک های مرتبط :
          
چهارشنبه 20 اسفند 1393

مقدمه:

میدانیم که بواسطه اجرای طرح های توسعه محور ،نظیر طرح هادی مسکن روستایی،افزایش مهاجرت معکوس به روستاها خصوصا جمعیت موقت غیر مولد(نقشی در تولید کشاورزی و ... ندارند) و بالا رفتن میل به طبیعت گردی، در روستاها و آبادیهای حاشیه جنگلها و مراتع که از مناطق خوش آب و هوا و دارای مناظر زیبا و منحصر بفرد طبیعت خدادادی بهره مند هستند ساخت و ساز خرید و فروش زمین و تغییر کاربری عرصه افزایش یافته است و در کنار این مسئله، تغییر و تحول اراضی منابع طبیعی همجوار ،به سمت تصرف و احیانا تغییر کاربری بیشتر پیش می روند.

بنابراین با این هجمه سنگین توسعه نابخردانه و لذت محور می بایست طرحی نو برنامه ریزی نمود تا جلوی مطامع سوداگران و سوء استفاده کنندگان بیت المال و انفال را سد نمود.

ضرورت اجرای طرح مرزبانی جنگل و مرتع:

قبل از آنکه به پیشنهاد جدید وارد شویم به توانمندی موجود برنامه های فعلی مدیریت منابع طبیعی در این بخش می پردازیم:

مهمترین طرح حفاظتی جهت جلوگیری از تصرف اراضی ملی،احداث کمربندهای حفاظتی(کمربند سبز،کمربند حائل،بنچ مارک،کانال و جاده حفاظتی) هستند که صرف نظر از ارزیابی عملکرد تا حال حاضر ،باید اذعان نمود که همگی این پروژه ها نیازمند اعتبار هستند و با وضعیت کنونی،تامین اعتبارات مورد نیاز خصوصا برای کار حفاظتی ضربتی با وسعت عمل بالا بسیار دور از انتظار است.

بنابراین باید در مجرای اقتصاد مقاومتی بفکر راهکاری کم هزینه و خوداتکاء بود تا به کمک آن بتوان عملکرد قابل قبول و شاخصمند در جبهه مبارزه با زمین خواری و تصرف و تخریب منابع طبیعی ارائه نمود.

مرزبانی جنگل و مرتع

نگاه سیستم مرزبانی جنگل یا مرتع به حدفاصل اعیانات و مایملک ساکنین همجوار جنگلها و مراتع با اراضی منابع طبیعی است.در درجه اول سعی براین است که مرز فعلی بین اراضی منابع طبیعی دست نخورده با اراضی ملی دستخورده و تغییرکاربری داده شده تثبیت گردد.(حال اگر مرز موجود مرز مستثنیات با اراضی ملی باشد حدی بسیار مطلوب و ایده آل خواهد بود) و در اولویت دوم اراضی ملی تصرفی مدیریت شوند.

مراحل اجرایی سیستم مرزبانی جنگل و مرتع

ابتدا روستاها و آبادیهای پرجمعیت حاشیه جنگلها و مراتع و محاط در اراضی منابع طبیعی در هر شهرستان و به تفکیک حوزه استحفاظی هر واحد منابع طبیعی لیست می شوند. سپس از نظر حساسیت ساخت و ساز و شدت تصرف اراضی منابع طبیعی،بترتیب از درجه بیشتر به کمتر، رتبه بندی می شوند.

در آغاز کار می بایست هیئت کارشناسی کار خود را از روستای در معرض تصرفات بیشتر شروع نموده و بعد از پایان بلوک مربوط به روستای مورد نظر به اولویت بعدی بپردازند. 

الف- تثبیت مرز فعلی

ابتدا بلوک حاوی مرز روستا با اراضی منابع طبیعی روی نقشه مشخص می شود.برای تعیین منطقه تحت اقدام از عکس هوایی نظیر عکس گوکل ارث استفاده می شود.بنابراین در بلوک موردنظر که مرز بین مستحدثات مردم با اراضی منابع طبیعی گنجانده شده است شروع پروژه مرزبانی و پایان آن مشخص می شود.

سپس هیئت کارشناسی(کارشناسان نقشه برداری و امور اراضی و یک نفر از اهالی آشنا به مالکیت ساکنین منطقه) با در دست داشتن نقشه اجرایی(نقشه اجرای مادتین 56 یا 2 که تشخیص و سایر مراحل قانونی براساس آن انجام گرفته است) ،پیمایش خود در حدفاصل مستحدثات باغ و محاوط و خانه های روستایی با اراضی منابع طبیعی را آغاز نموده و ضمن برداشت نقاط و مسیر پیمایش به

ادامه مطلب


نوع مطلب : یادداشت ها و تحلیل های شخصی، 
برچسب ها : حفاظت جنگل، کمربند حفاظتی، تصرف منابع طبیعی، تخریب منابع طبیعی، جنگل، اراضی ملی،
لینک های مرتبط :
          
جمعه 17 بهمن 1393

امروز 28/10/93به عنوان نماینده اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان گیلان در جلسه هماهنگی برای جشنواره علم  تا عمل که توسط معاونت پژوهش استانداری گیلان برگزار شده بود شرکت نمودم.از تمام دستگاههای اجرایی خواسته شد که پروژه های تحقیقاتی که با شرکت های دانش بنیان(شرکت های تحت مدیریت و نظارت پارک علم و فناوری قرار دارند) قرارداد منعقد گردیده و نتایج مطلوبی از نظر تولید محصول جدید یا بهینه سازی تولید یا روش جدیدی که نهایتا منجر به اشتغال و فناوری وکسب درآمد و ... می شود را ارائه نمایند و با ثبت نام در سایت جشنواره علم تا عمل(که از 5بهمن ماه فعالیت خود را شروع می کند) در گردونه رقابت با سایر طرحها و نوع آوریها قرار گیرند.

بعد از مروری کواه به ناداشته های دستگاه خود پی بردم و حتی در بین تحقیقات صورت گرفته و مقالات موجود نیز نتیجه و مورد قابل توجه ای که بتوان آنرا بعنوان موضوع شاخص و دارای خروجی تولید و درآمد و متحول کننده وضع موجود مطرح نمود پیدا نکردم.  آرزو کردم که ای کاش:

با دانشگاه و مراکز تحقیقاتی و پارک علم و فن آوری، ارتباطی تنگاتنگ داشتیم تا علاوه بر پرداختن روی مشکلات موجود و راهکارهای جدید،نتایج حاصله توسط شرکت های دانش بنیان ارائه می گردید.

البته آرزوی مذکور تنها نباید از سوی دستگاه اجرایی مطرح شود.  بلکه در این مقوله، رسالت مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان و دانشکده های منابع طبیعی دانشگاه گیلان و دانشگاه آزاد لاهیجان و رشت و.. بعنوان توانمندیهای تحقیقاتی استان گیلان، بیشتر از بخش اجرایی است.

امید است از همین حالا همه با هم به فکر مشارکت بیشتر بیافتیم و انشالله در سال های آینده مثل فراخوان امسال شرمنده نباشیم.





نوع مطلب : یادداشت ها و تحلیل های شخصی، 
برچسب ها : دانش بنیان، علم و فن آوری، تحقیقات کاربردی، منابع طبیعی، مرکز تحقیقات، دانشگاه،
لینک های مرتبط :
          
یکشنبه 28 دی 1393

از چندی قبل شکایتی از سوی فردی که مشمول اجرای تبصره ذیل ماده 55 قرار گرفته بود بر علیه اینجانب(که در زمان اجرای حکم رفع تصرف،بعنوان مسئول اداره منابع طبیعی شهرستان بودم) مطرح شد. برای اخذ توضیح با فراخوان قاضی بازپرس،به مرجع محترم قضایی رفته و توضیحات لازم را ارائه نمودم.

موضوع رفع تصرف مذکور مانند سایر موارد مربوط به شخصی بود که فاقد مستثنیات و یا مدرک قانونی دال بر مالکیت بر عرصه مرتع ییلاقی بوده و حتی پروانه چرای دام نیز نداشت.ولی متاسفانه از گذشته مبادرت به احداث اعیانی وانه ییلاقی کرده بود علیرغم این مسئله ،اخیرا یک واحد اضافی دیگر نیز احداث نموده بود و با ورود بنده بعنوان مسئول مدیریت منابع طبیعی شهرستان قرار شد که جهت جلوگیری از ساخت و سازهای بی رویه در مناطق خوش آب و هوای ییلاقی(در جنگل و مرتع) ،وانه های جدیدالاحداث در اراضی ملی رفع تصرف شوند .طبیعتا وانه جدیدالاحداث فرد موصوف نیز مشمول رفع تصرفات کلی اداره قرار گرفت و تخریب شد و انصافا این نوع اقدامات، نقش پیشگیرانه ای در ساخت وساز های بعدی داشت.

اما شکایت فرد متخلف،موضوع جدید یا عجیب غریبی نیست چون از این دست شکایت ها،بر علیه مجریان قانون،زیاد مطرح می شود و مطمئنا به نتیجه ای هم نخواهد رسید. اما نکته تامل برانگیز، در فرخوان قاضی بازپرس محترم،در خواست ضمانت ایشان بعد از ادای توضیحات بود(یعنی ارائه فیش حقوقی در ازاء بازداشت نشدن!).

این وضع برای کسی که به نص صریح قانون عمل کرده و حتی برای اجرای رفع تصرف وفق تبصره ذیل ماده 55قانون حفاظت جنگل(می بایست به محض اطلاع مامورین منابع طبیعی نسبت به انجام وظیفه قانونی اقدام نمایند) از دادستان محترم حکم رفع تصرف را نیز دریافت نموده بود کاملا عجیب و غریب و شوکه برانگیز بود.

اگر این منوال برای مامورینی که به وظیفه قانونی خود عمل می نمایند تکرار شود( که متاسفانه ،تحقیقا برای سایر همکاران نیز اتفاق افتاده است) ،سئوال اساسی این است که :

آیا انگیزه و شهامت و جسارتی باقی می ماند که مامورین منابع طبیعی ،بمنظور برخورد ضربتی با متخلفین زمین خوار،در چارچوبی که قانون تعیین تکلیف نموده است انجام وظیفه نمایند و این دغدغه را نداشته باشند که بعد از رفع تصرف اراضی ملی، در صورت شکایت متخلفین،قضات محترم دستگاه قضا، از آنها حمایت می کنند؟

البته توقع زیادی نیست حداقل قضات محترم با دید اصل بر برائت به شکایاتی این چنین نگاه کنند نه با نگاه  اصل بر اتهام!    





نوع مطلب : خاطرات من، 
برچسب ها : قاضی، دادگستری، رفع تصرف، ساخت و ساز غیر مجاز، منابع طبیعی، شکایت، دستگاه قضایی،
لینک های مرتبط :
          
یکشنبه 28 دی 1393


( کل صفحات : 10 )    ...   2   3   4   5   6   7   8   ...   


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو